فرهنگ فلسفى - جميل صليبا- منوچهر صانعى دره بيدى - الصفحة ٦٣٩ - ن
نفسانى را كشف كند، چنين تحقيقى را روانشناسى وجودى گويند و يا آن را روانشناسى عقلى يا نظرى مىنامند.
٥- به نظر ما بهترين تعريف روانشناسى اين است كه: اين علم در مورد روان تحقيق نمىكند بلكه در مورد پديدارهاى نفسانى، چه شعور مربوط به ادراك باشد چه مربوط به ادراك نباشد، تحقيق مىكند تا قوانين عمومى اين پديدارها را كشف كند. و اگر بگوييم روانشناسى رفتار را عموما مورد تحقيق قرار مىدهد، بايد اضافه كنيم كه رفتار انسانى داراى يك جهت درونى يا باطنى است كه نبايد جانب آن را مهمل گذاشت. اين تعريفات بهتر از اين است كه بگوييم روانشناسى عبارت است از علم به رفتار ظاهرى.
زيرا تحقيق در رفتار ظاهرى به نحوى كه حركات اعضاى پيچيده مورد تحقيق واقع شود، تمام حالاتى را كه مربوط به عقل و شعور است از حوزه روانشناسى خارج خواهد كرد و اين روش صحيحى نيست.
٦- روانشناسى حوزههاى فعاليت متعدد دارد. تحقيق در آن، افراد متعادل، نوادر، بزرگسالان، خردسالان، انسان، حيوان، افراد و اجتماعات را شامل مىشود و قوانين عمومى آن در زمينههاى مختلف مانند زمينه تعليم و تربيت، صنعت، پزشكى، بزهكارى و ... به كار مىرود.
(علم) النفس الاجتماعى
فارسى/ روانشناسى اجتماعى
فرانسه/Psychologie sociale
انگليسى/Social Psychology
موضوع روانشناسى اجتماعى عبارت است از بحث در مورد روابط افراد با يكديگر و تحقيق در تأثير متقابل فرد و جامعه و تأثير متقابل جامعهها در يكديگر. مهمترين مسائل اين علم عبارت است از تأثير خانواده، مدرسه، پدر و مادر، وضع اقتصادى و جوّ سياسى در رشد شخصيت فرد و مطالعه در بعضى پديدارهاى رفتارى، مثل دشمنى و ستيزهجويى و شرارت، مشاركت در امور اجتماعى، رقابت، همكارى، رهبرى و فرماندهى، تقليد و اطاعت، تسريع در كار و تعصب و ... و اثر اين حالات در فرد و جامعه.
نفسانى
فارسى/ روانى
فرانسه/Psychologique
انگليسى/Psychological
روانى يا نفسانى به معنى چيزى است كه منسوب به علم روانشناسى باشد. نفسانى كه منسوب به روانشناسى است غير از نفسى است كه منسوب به نفس است از اين جهت كه مجموعهاى از پديدارهاست.
بايد از خلط اين دو معنى پرهيز شود و حتى بايد بين وجهه نظر نفسانى و وجهه نظر اخلاقى و وجهه نظر منطقى، [در بحث از عواطف نفسانى] خلط و آميزش نشود.
وجهه نظر نفسانى امر، مربوط به جنبه واقعى عواطف و متكى بر مشاهده و تجربه است. اما وجهه نظر اخلاقى و منطقى، هر دو جنبه دستورى دارد و تعيين مىكند كه شىء بايد چگونه باشد تا با قانون خير (در مورد اخلاق) يا حقيقت (در مورد منطق) منطبق باشد.
(عالم) النفسانى
فارسى/ روانشناسى
فرانسه/Psychologue
انگليسى/Psychologist
روانشناس كسى است كه احوال نفسانى را مىشناسد. اين عنوان به كسى اطلاق مىشود كه از يك قدرت طبيعى براى كشف احوال نفسانىيى كه ديگران از آن آگاهى دارند، برخوردار است. مانند استاد ماهر كه عواطف شاگردان خود را سريع تشخيص مىدهد و قواى مدركه آنها را خوب مىشناسد.
و نيز روانشناس كسى است كه متخصص علم روانشناسى باشد، و بالاخره روانشناس كسى است كه علم روانشناسى را با زندگى عملى تطبيق مىكند.
(علم) النفس التقنى
فارسى/ كاربرد روانشناسى
فرانسه/Psychotechnique