روش كلبى روش آنتيس تنس (Antisthenes( است كه شاگردان خود را در مكانى موسوم به سگ سريع‌Le cynosarge ]فروغى در سير حكمت اين لغت را سگ سفيد ترجمه كرده است‌] تعليم مى‌داد، و نيز اين روش عنوان مذهب ديوجانس است كه علم و ثروت و مقام را تحقير مى‌كرد و مردم را به فضيلت مى‌خواند و آنان را به دورى از تمايلات و شهوات دعوت مى‌كرد. كلبيان عموما معتقدند:

سعادت در فضيلت است و فضيلت در خير است. اينان قوانين، سنت‌ها و عرف عموم را تحقير مى‌كردند و به ارزش موجود در جامعه پايبند نبودند. زيرا معتقد بودند نمونه عالى روش انسانى طبيعت است نه قوانين موضوعه و سنت‌ها و عادات تحميل شده از خارج طبيعت انسان. زيرا طبيعت اصلى است كه انسان بايد در تنظيم رفتار خود بدان رجوع كند.

و نيز كلبى به كسى اطلاق مى‌شود كه قوانين و اخلاق و عادات را به مسخره مى‌گيرد و بدون شرم و حيا با آنها مخالفت مى‌كند.

كلمه‌

فارسى/ واژه‌

فرانسه/Verbe ,mot

انگليسى/The Word

لاتين/verbum

١- واژه عبارت است از صوت يا مجموعه‌اى از اصوات كه براى تعبير معنى وضع شده است و [در زبان عربى‌] به اسم و فعل و حرف تقسيم مى‌شود. [كلمه در زبان فارسى بر نه قسم است كه عبارت است از: اسم، صفت، فعل، عدد، قيد، كنايه، صوت، حرف ربط و حرف اضافه‌] و به صورت الفاظ منظم و معانى منسجم بيان مى‌شود، و به اين جهت در قضيه و حكم و استدلال به كار مى‌رود.

٢- كلمه عبارت از يك لفظ واحد است كه به طريق وضع، دالّ بر يك معنى مفرد باشد، و نزد اهل حق عبارت است از آنچه به عنوان كلمه معنوى بيان‌كننده هر يك از ماهيات و اعيان باشد.

٣- كلمه به معنى كلام داخلى است و معنى آن اين است كه انسان نزد خود حديث نفس كند.

٤- كلمات الهيه، حقايق جوهريه‌ايست كه موجود است.

(تعريفات جرجانى) و مقصود از كلمه باقيه، كلمه توحيد است.

٥- كلمه حضرت، اشاره به لفظ «كن» است كه صورت اراده كلى است. (تعريفات جرجانى).

٦- در اصطلاح عيسويان، كلمه به معنى اقنوم دوم از اقانيم سه‌گانه است. اين اقانيم عبارت است از: پدر، پسر، روح القدس. «در آغاز كلمه بود. و كلمه نزد خدا بود. و كلمه خدا بود» (انجيل يوحناء بخش اول) مالبرانش گويد:

«كلمه ابدى تمام مردم را به يك زبان مخاطب قرار مى‌دهد.» و نيز گفته است: «كلمه الهى از آن جهت كه عقل كلى است، معانى اوليه تمام موجودات مخلوق يا ممكن را تصور و تعقل مى‌كند.» و نيز گفته است: «تمام عقول فقط يك معلم دارند، و آن كلمه الهى است.» (رجوع كنيد به لفظ)

كلى‌

فارسى/ كلى‌

فرانسه/Universel

انگليسى/Universal

لاتين/Universalis

١- كلى منسوب به كل و مترادف عام است. مى‌گويند علم كلى، يعنى علمى كه شامل همه چيز است، يا حتميت كلى، يعنى حتميتى كه شامل تمام اقسام موجودات جهان است.