شى‌ء مقسّم، عبارت از مفهوم عامى است كه دلالت بر افرادى مى‌كند كه تحت آن قرار دارند. چنين مفهومى در مقابل اسم جمع (مثل لشكر) و اسم خاص (مثل سقراط) قرار مى‌گيرد.

قانون مقسّم، قانونى است كه بطور خلاصه شرح آن چنين است:

رابطه (١ ع) نسبت به رابطه (٢ ع) مقسم است در حالى كه (ب ٢ ع ج) ١ ع د (ب ١ ع ج) ٢ ع (ج ١ ع د). معنى اين رابطه اين است كه جمع منطقى و ضرب منطقى، هر يك نسبت به ديگرى، مقسم است. اما در حساب، ضرب نسبت به جمع مقسم است در حالى كه جمع نسبت به ضرب مقسم نيست.

عدالت مقسم عبارت است از اقدام دولت به تقسيم و توزيع حقوق و مزايا بين مردم بر حسب لياقت آنها، در حدود مصالح عمومى، بطورى كه نسبت هر يك از افراد به عوايدى كه به دست آورده، مانند نسبت هر يك از آنها در مقام خود به عدل و قسط خود اوست. (ابن مسكويه تهذيب الاخلاق) عدالت مقسم در مقابل عدالت معارضه است. (رجوع كنيد به معارضه)

توسط

فارسى/ ميانجى‌گرى‌

فرانسه/Mediation

انگليسى/Mediation

توسط به معنى در وسط قرار گرفتن و ميانجى كردن است. پس ميانجى بين دو حد يا دو موجود، عملى است كه رابطه و علاقه‌اى بين آن دو برقرار كند. و نيز ميانجى به معنى چيزى است كه بين دو موجود يا دو مبدأ كه مى‌توان از سوى يكى به طرف ديگرى حركت كرد، واسطه قرار گيرد، به اين اعتبار، كه اين واسطه ايجادكننده مبدأ دوم، يا دست كم يكى از شرايط ايجاد آن باشد. به اين معنى است كه گفته‌اند: زمان و مكان واسطه بين آزادى و جهان‌اند.

فعلى كه توسط چيزى از فاعل صادر شود، در اصطلاح معتزله توليد ناميده مى‌شود. مثل حركت دست و كليد كه حركت دست واسطه بين فاعل و حركت كليد است.

در اصطلاح صوفيان، توسط عبارت است از برزخ دوم از برزخ‌هاى انسان، و آن عبارت است از تفكيك رقيقه‌هاى انسانى توسط حقايق رحمانى (رجوع كنيد به كشاف تهانوى) (رجوع كنيد به وسط، وسيط)

مذهب توفيق‌

فارسى/ التقاط

فرانسه/Eclectisme

انگليسى/Eclecticism

يونانى/Eklektikos

روش التقاطى اين است كه از مذاهب مختلف فلسفى يا از آراء متقابل، بعضى آراء هماهنگ و سازگار با يكديگر، انتخاب شود و در يك نظام واحد متحد الاجزاء گردآورى گردد، و نيز عبارت است از كشف يك وجه نظر عالى متحد در آراء مختلف و ناسازگار فلسفى.

مذهب التقاطى عبارت است از گردآورى مذاهب گوناگون و كوششى براى تركيب آنها و ايجاد يك مذهب جديد متحد الاجزاء مثل حوزه اسكندريه و مخصوصا روش پوتامون (potamon( و فلسفه متفكران اسلامى كه آراء يونانى را با شريعت اسلام وفق دادند. و روش ويكتور كوزن (Victor cousin( از فيلسوفان قرن نوزدهم.

مذهب التقاطى غير از آئين‌پردازي (تلفيق) است و وجه امتياز آن تعمق در باطن امور و تمايل به تنظيم دقيق و وحدت و هماهنگى است. (رجوع كنيد به تلفيق)

توقع‌

فارسى/ چشم داشت‌

فرانسه/Anticipation

انگليسى/Anticipation

لاتين/Anticipatio