فرهنگ فلسفى - جميل صليبا- منوچهر صانعى دره بيدى - الصفحة ٣٩٨ - س
انگليسى/Behavior Behaviour
سلوك به معنى سيره، مذهب و جهت استا. مىگويند فلانى داراى حسن سلوك است يعنى خوش رفتار است. قدما علم رفتار را به معنى روانشناسى و شناخت آنچه براى نفس مفيد و يا مضر است به كار مىبردند كه آن را علم اخلاق نيز مىگويند. موضوع اين علم عبارت است از شناخت حالات و صفات نفس و تحقيق در عوارض ذاتى آن، به منظور شناخت روشى كه بايد بر اساس آن، رفتار نمود. در اين مورد اصطلاح آداب سلوك را نيز به كار بردهاند.
روانشناسان جديد سلوك را به معنى مجموع افعال مترتب بر تجارب گذشته به كار مىبرند، خواه اين افعال مشترك بين افراد يك نوع باشد يا مخصوص افراد معينى باشد. اين حالت (سلوك) متضمن افعال جسمانى ظاهرى و باطنى و اعمال فيزيولوژيكى و وجدانى و نشاط عقلى است.
اما بعضى از علماى علم رفتار اين لفظ را فقط به معنى افعال ظاهرى به كار مىبرند نه به معنى افعال باطنى.
كلاپارد بين دو لفظConduite وComportement
فرق گذاشته است. وى اولى را به معنى اجراى فعل راسخ در فرد به طريق عادت و دومى را به معنى اجراى افعال مشترك بين افراد يك نوع به كار برده است. لفظ سلوك در زبان عربى هر دو معنى را مىرساند.
سلوكيت
فارسى/ اصالت رفتار
فرانسه/Behaviorisme
انگليسى/Behaviorism
اصالت رفتار را از لفظ رفتار مشتق كردهاند. اين اصطلاح به نظريهاى اطلاق مىشود كه واتسون امريكائى در سال ١٩١٢ با استفاده از تجارب بخترف و پاولف در تحقيق افعال انعكاسى شرطى، آن را وضع كرد. مضمون اين نظريه عبارت است از تفسير رفتار انسان و حيوان از طريق ارجاع آن به اجراى افعال ناشى از تأثير اسباب خارجى. واقع امر اين است كه اصالت رفتار يك نظريه فلسفى و در عين حال يك روش علمى است.
اين نظريه اولا يك روش علمى است، زيرا بر مبناى علوم طبيعى در تطبيق روش تجربى متكى است و موضوع روانشناسى را به تحقيق عينى در رفتار حيوان، به اعتبار پاسخ گوئى فيزيولوژيكى در مقابل انگيزههاى خارجى، يا در نتيجه تأثير متقابل بين موجود زنده و محيط زيست، محدود مىكند.
ثانيا يك نظريه فلسفى است كه منكر ارزش درون نگرى و شعور است و عمليات ذهنى را به حركات جسمانى تأويل مىكند و قائل به قطعيت (جبر علمى) و تطور است و رفتار حيوان را به صرف دگرگونى عضوى و آلى بازمىگرداند و پديدارهاى نفسانى را در درجه دوم قرار مىدهد و ناشى از انگيزهها و اسباب مادى مىداند.
در حالى كه اصالت رفتار از اين جهت كه يك روش علمى است داراى فوايد بسيار است، از اين جهت كه يك نظريه فلسفى مادى است خالى از خطا و اشتباه نيست.
سمع و سماع
فارسى/ شنوائى
فرانسه/Ouie ,Audition
انگليسى/Hearing ,Audition
قوه شنوائى قوهايست كه مىتواند صداها را دريابد.
سمعى منسوب به سمع و سماع فعل آن است. گاهى لفظ سماع را به معنى ادراك، انقياد، اطاعت، فهم، ياد مسموع زيبا، و غناء به كار مىبرند. سماعى منسوب به سماع است.
در اصطلاح زبان عربى، سماعى در مقابل قياسى است. و آن به معنى امرى است كه قاعده كلى شامل جزئيات براى آن وضع نشده باشد، بلكه متعلق به سماع از اهل زبان عربى است.
مسموعات بر دو نوع است: فرياد و صدا. فرياد ناشى از ارتعاشات نامنظم است اما صدا ناشى از ارتعاشات منظم است. دانشمندان مشاهده كردهاند كه صداها نسبت به ارتفاع، شدت و كيفيت آنها، متفاوت است. ارتفاع صدا تابع تعداد ارتعاشات است، شدت آن تابع ضربات است و كيفيت آن تابع تنوع ارتعاشات فرعى است كه به ارتعاشات اصلى افزوده مىشود.
يكى از ويژگىهاى قوه شنوائى، تحليل يا شناخت اجزاء نغمهها و صداهاى طبيعى و غير طبيعى است. قوه شنوائى را