عقاب عبارت است از درد و رنجى كه در آخرت، به موجب گناهى كه انسان كرده است به او مى‌رسد. اگر مؤمن باطاعت و توبه از دنيا برود سزاوار ثواب است، و اگر از گناهى كه كرده است توبه نكند و از دنيا برود سزاوار عقاب است.

اما عقوبت نتيجه ارتكاب گناه است كه در همين جهان به انسان مى‌رسد، و در قانون عقوبت‌ها درجات متفاوت دارد. بالاترين اين عقوبت‌ها مرگ و خفيف‌ترين آن زندان يا جريمه [نقدى‌] است.

فرق عقاب و عذاب (رنج) اين است كه عقاب جزاى بد است در حالى كه عذاب درد شديدى است چه جزا باشد چه نباشد. مى‌گويند مسافرت بخشى از عذاب (رنج) است، و هر چه بر انسان گران آيد عذاب است يا ادراك درد است كه يا مادى است يا معنوى.

لفظPeine در زبان فرانسه به دو معنى اساسى به كار مى‌رود. اول اينكه دال بر عقاب يا عقوبت است، دوم اينكه دال بر درد نفسانى يا رنج و عذاب است. (رجوع كنيد به ألم).

عقد

فارسى/ قرارداد

فرانسه/Contract

انگليسى/Contract

لاتين/Contractus

عقد عبارت است از يك توافق قانونى بين دو يا چند نفر كه بر اساس آن، هر يك از افراد ملزم مى‌شوند كه نسبت به افراد ديگر مبلغى پول بپردازند يا مقدارى كار انجام دهند.

در فلسفه اخلاق عقد عبارت است از يك رابطه آزاد بين دو يا چند نفر. عقد به اين معنى مترادف عهد است، جز اينكه عهد الزام مطلق است و عقد الزام بر طبق احكام است.

قرارداد كار (عقد عمل) عبارت است از توافق بين دو نفر كه به موجب آن يك نفر ملزم مى‌شود در مقابل دريافت مزد معين كارى را براى ديگرى انجام دهد.

قرارداد اجتماعى عبارت است از توافق قراردادى بين افراد جامعه كه براى همه واجب است. اين قرارداد، در حالت طبيعى به اين صورت است كه شخص در تمام امور و مقدرات خود، در مقابل اراده عام كه مأمور اجراى تمام امور زندگى است متعهد مى‌شود. روسو گويد: «انسان با قرارداد اجتماعى آزادى اجتماعى خود را به دست مى‌آورد و آزادى طبيعى خود را از دست مى‌دهد.» نزد اسپنسر قرارداد عبارت است از صورت آرمانى و مثالى تمام روابط اجتماعى.

عقده‌

فارسى/ گره‌

فرانسه/Complexe

انگليسى/Complex

لاتين/Complexus

عقده عبارت است از مجموعه تصورات و انفعالات سركوفته كه ناشى از حملات كينه‌هاى ذهنى بزرگى است.

عقده‌ها، گر چه ناخودآگاه است اما در تفكر شخص مؤثر است و رفتار او را منحرف و غير عادى مى‌گرداند.

عقده‌هاى روانى بسيار است، از آن جمله است عقده نقص و عقده اديپ (Oedipe( و عقده كترا و عقده‌هاى ديگر. عقده نقص عبارت است از يك حالت انفعالى كه در اثر آگاه شدن انسان به اينكه واقعا يا وهما در امرى قصور كرده است، پيدا مى‌شود و به او فشار مى‌آورد. اين حالت در بسيارى از اوقات، انسان را به سركوبى عواطف مى‌كشاند و او را در حالت خشم و دلمردگى خاصى قرار مى‌دهد كه شدت آن نسبت به محيط زندگى و امورى كه در اطراف انسان است، متفاوت است.

عقده اديپ مجموعه‌ايست از تصورات و انفعالات آگاهانه يا ناآگاهانه كه با تمايل كودك به غلبه كردن بر يكى از والدين او اگر پدر و كودك از يك جنس نباشند، (كودك دختر باشد) همراه است. (مانند رغبت پسر به چيرگى بر مادر و رغبت دختر به چيرگى بر پدر). اين رغبت را عقده مثبت اديپ گويند و اگر فرزند هم جنس يكى از