إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٤٢ - منشأ اشكال در حجيت يا عدم حجيت استصحاب مثبت چيست؟

مفاد اخبار دالّ بر حجّيّت استصحاب، اين است كه ما را متعبّد به بقاء مستصحب، همراه با لوازم عقلى و عادى آن مى‌كند به‌نحوى‌كه تعبّد به بقاء، مخصوص ملزوم و مستصحب نيست. مثلا با استصحاب حيات زيد، لازم عادى- نبات لحيه- آن‌هم ثابت مى‌شود و در نتيجه مى‌گوئيم اثر شرعى- وجوب تصدّق- مترتّب بر لازم هم ثابت و مستقر است- طبق اين احتمال، اصل مثبت، حجّت است- كما اينكه در تنزيل مؤدّيات امارات و طرق، مسئله از همين قرار است كه:

نفس اخبار و شهادت و غيره، اخبار از لازم، ملزوم و ملازم هم هست كه در آخر همين، تنبيه مصنّف فرموده‌اند: مثبتات امارات و طرق حجّت است و بزودى آن را توضيح خواهيم داد.

٣قوله: «او بلحاظ مطلق ما له من الاثر و لو بالواسطة ...».

مفاد اخبار باب، تعبّد به بقاء مستصحب به لحاظ اثر آن است- مطلقا و لو آثار مع الواسطه-

به‌عبارت ديگر، اخبار دالّ بر حجّيّت استصحاب ما را متعبّد به بقاء، مستصحب مى‌كند امّا در مورد آثار، توسعه مى‌دهد و مواردى را هم كه مستصحب داراى اثر مع الواسطه هست، در دائره تنزيل داخل مى‌نمايد به‌عبارت روشن‌تر، طبيعت اثر مترتّب بر مستصحب ملحوظ است خواه با واسطه باشد يا بدون واسطه.

تذكّر سوّم: نتيجه احتمال دوّم و سوّم يكى است‌ [١]. يعنى اصل مثبت حجّت است.

سؤال: بالاخره اصل مثبت حجّت است يا نه و كداميك از احتمالات سه‌گانه مذكور، صحيح است و چرا؟

[١]امّا طريقه بيان آنها متفاوت است.