إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٣٢ - شرط جريان«احتياط» چيست

و توهّم كون التّكرار عبثا و لعبا بأمر المولى- و هو ينافي قصد الامتثال المعتبر في العبادة- فاسد؛ لوضوح أنّ التّكرار ربما يكون بداع صحيح عقلائي مع أنّه لو لم يكن بهذا الدّاعي و كان اصل إتيانه بداعي أمر مولاه بلا داع له‌

نزد شارع، مبغوض است و اسلام نيامده كه زندگى مردم را مختل نمايد لذا اگر رعايت احتياط، سبب اختلال نظام شود از نظر شارع، هيچ‌گونه حسنى ندارد بنابراين در جميع موارد، در عبادات، معاملات، قبل از فحص، بعد از فحص، احتمال حكم واقعى ضعيف يا قوى باشد رعايت احتياط، خوب است و حتّى در عبادات اگر رعايت احتياط، مستلزم تكرار باشد «حسن احتياط» محفوظ است.

اينك به ذكر چند مثال مى‌پردازيم.

١در توصليّات و امورى كه قصد قربت در آنها معتبر نيست رعايت احتياط، خوب است مثلا مى‌دانيم يكى از دو لباس ما متنجّس شده درعين‌حال كه مى‌توانيم تحقيق نمائيم كه كدام لباس متنجّس شده است هر دو لباس را تطهير مى‌نمائيم.

٢در عبادات: الف- گاهى احتياط، مستلزم تكرار عمل نيست مانند دوران امر بين اقلّ و اكثر ارتباطى، مثلا نمى‌دانيم كه فلان شى‌ء براى نماز جزئيّت دارد يا نه، يعنى نمى‌دانيم كه آن شى‌ء واجب است يا مستحب در اين صورت، چنانچه كسى بخواهد احتياط كند بايد نماز را با آن جزء بخواند و رعايت احتياط، مستلزم تكرار عمل نيست و داراى «حسن» هم هست. ب- گاهى رعايت احتياط، مستلزم تكرار عمل است مثلا كسى اجمالا مى‌داند كه روز جمعه يا نماز ظهر واجب است يا نماز جمعه، ولى بدنبال تحصيل علم تفصيلى نمى‌رود- با تمكّن از تحصيل علم تفصيلى- بلكه احتياط مى‌كند و هر دو نماز را مى‌خواند درعين‌حال مى‌گوئيم رعايت احتياط «حسن» است.