إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٨٢ - تنبيه چهارم استصحاب امور تدريجيه

لا التّوسّطيّة و هي كونه بين المبدأ و المنتهى، فإنّه بهذا المعنى يكون قارّا مستمرّا(١).

استصحاب در آن جارى مى‌شود و عرفا بين قضيّه مشكوكه و متيقّنه اتّحاد برقرار است.

(١)اكنون مصنّف، بحث قبل و اشكال عدم جريان استصحاب در امور تدريجيّه- عدم وحدت قضيّه متيقّنه و مشكوكه- را تعقيب مى‌كنند و مى‌فرمايند قضيّه مشكوكه و متيقّنه متّحد است و استصحاب در آن جارى مى‌شود بيان ذلك:

حركت بر دو قسم است ١- حركت قطعيّه ٢- حركت توسّطيّه.

الف: امّا القطعيّة: «عبارة عن كون الشّى‌ء فى كلّ آن فى مكان اذا كانت الحركة فى المكان كحركة السّائر فانّه فى كل آن يكون فى مكان غير ما كان فيه فى الآن السّابق او فى حدّ اذا كانت الحركة في غير المكان كحركة الطّفل و الشّجرة فى النّموّ فانّهما ما داما فى النّموّ يكون نموّهما فى كل آن بحدّ خاصّ فهو فى الآن اللاحق يخلع حدّا كان له فى الآن السّابق و يلبس حدّا آخر فهو فى كلّ آن فى خلع و لبس و مثله الاشتداد فى الكيف» [١].

معناى حركت قطعيّه همان چيزى است كه در ذهن من و شما است و آن عبارت است از اينكه شى‌ء در هر لحظه در يك مكان يا حدّى باشد. در آن اوّل در يك مكان باشد در آن دوّم در مكان دوّم در آن سوّم در مكان سوّم و ...

در اين قسم از حركت، تدريج و تدرّج تصوّر مى‌شود و اشكال عدم جريان استصحاب در آن راه پيدا مى‌كند لكن آن اشكال را جواب داديم و گفتيم اگر عدمى بين آن متخلّل نشود [٢] حتّى عقل هم حكم مى‌كند كه همان حركت و جريان ادامه‌

[١]ر. ك حقائق الاصول ٢/ ٤٦٠.

[٢]علاوه بر عرف.