إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٤٨ - تنبيه اول در جريان استصحاب يقين و شك فعلى معتبر است

مصنّف برخلاف تفاصيل يازده‌گانه‌اى كه مرحوم شيخ در كتاب رسائل، نقل كرده‌اند، براى استصحاب حجّيّت مطلقه، قائل شده‌اند و دليل حجّيّت استصحاب را همان اخبار مستفيضه‌اى دانستند كه بيان نمودند و اينك درصدد بيان تنبيهات بحث استصحاب هستند.

تنبيه اوّل در جريان استصحاب يقين و شك فعلى معتبر است‌

قبلا بيان كرديم كه دليل حجّيّت استصحاب، اخبار- لا تنقض اليقين بالشّك- مى‌باشد و حرمت نقض يقين به شك يكى از احكام الهى است و قضيّه مذكور، داراى حكم و موضوعى است كه حكم آن عبارت است از «حرمت» و موضوعش «نقض اليقين بالشّك» مى‌باشد و مى‌دانيد كه اگر حكمى بخواهد بر موضوعش مترتّب شود بايد آن موضوع و خصوصيّاتى كه در آن اخذ شده، بالفعل محقّق باشد تا حكم برآن موضوع، بار شود.

سؤال: چه زمانى يقين و شك، بالفعل محقّق مى‌شود؟

جواب: زمانى كه حالت توجّه و التفات براى انسان، محقّق باشد. ولى چنانچه انسان، نسبت به امرى غافل باشد و توجّهى به آن نداشته باشد، نمى‌توان گفت كه او به آن، يقين دارد، شك يا ظن دارد بلكه قضيّه‌اى مى‌تواند متيقّن باشد، كه مورد التفات و توجّه انسان باشد و همچنين قضيّه‌اى مى‌تواند مشكوك باشد، كه مورد

المقتضى لفسادها» اذ لم يعهد اطلاق اصالة الفساد في العبادات ر. ك منتهى الدّراية ٧/ ٣٠٩.