إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٨٩ - صحيحه سوم زراره

و قد أشكل بعدم إمكان إرادة ذلك على مذهب الخاصّة، ضرورة أنّ قضيّته إضافة ركعة أخرى موصولة، و المذهب قد استقرّ على إضافة ركعة بعد التّسليم مفصولة، و على هذا يكون المراد باليقين اليقين بالفراغ، بما علّمه الامام عليه السّلام من الاحتياط بالبناء على الأكثر، و الإتيان بالمشكوك بعد التّسليم مفصولة (١)

داريم اينجا وجود دارد.

الف- او دو دقيقه قبل، يقين به عدم اتيان ركعت رابعه داشت ب- اكنون هم شك در اتيان ركعت چهارم دارد، لذا عدم اتيان ركعت رابعه را استصحاب مى‌كنيم كأنّ اينكه امام (ع) فرموده‌اند فرد شاك بايد يك ركعت نماز، اتيان نمايد، علّتش از استصحاب عدم اتيان ركعت رابعه ناشى مى‌شود.

(١)اشكال: در صحيحه زراره اگر به اتّكاء استصحاب، حكم كنيم كه مصلّى شاك، ركعت رابعه را نخوانده است و اگر استصحاب مى‌گويد آن مصلّى شاك، ركعت رابعه را اتيان ننموده، پس او هم بايد مانند فرد متيقّن، ركعت چهارم را متّصلا به ساير ركعات بخواند، درحالى‌كه فتواى علماى اماميّه- برخلاف عامّه- اين است كه فردى كه در نماز، شك بين سه و چهار دارد بايد بناء را بر اكثر بگذارد و نماز را تمام كند سپس يك ركعت، نماز احتياط- ايستاده- يا دو ركعت نماز احتياط- نشسته- بخواند.

راه حلّ مشكل چيست؟

مستشكل مى‌گويد راه حلّ اشكال، اين است كه بگوئيم مقصود از كلمه، «يقين»، يقين به فراغ ذمّه و يقين به خارج شدن از عهده تكليف است، نه اينكه مقصود، يقين به عدم اتيان ركعت چهارم باشد.

سؤال: يقين به فراغ چگونه حاصل مى‌شود؟