تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٦٤ - تفسير«صراط الذين أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم و لاالضالين»

اسباط بن نصر از اسماعيل سدى، در خبرى كه از ابو مالك و ابو صالح، از ابن عباس و مرّه همدانى از ابن مسعود و جمعى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم گزارش كرده است، چنين روايت مى‌كند: « «وَ لَا الضَّالِّينَ» مسيحيان هستند.»[١]

[١/ ٥٩٣] نيز طبرى از احمد بن حازم غفارى از عبيد اللَّه بن موسى از ابو جعفر از ربيع روايت كرده است: « «وَ لَا الضَّالِّينَ» مسيحيان هستند.»[٢]

[١/ ٥٩٤] هم‌چنين وى از يونس بن عبد الاعلى از ابن وهب از عبد الرحمان بن زيد چنين نقل كرده است: « «وَ لَا الضَّالِّينَ»: مسيحيان.»[٣]

[١/ ٥٩٥] نيز وى از يونس از ابن وهب از عبد الرحمان بن زيد از پدرش روايت كرده است: « «وَ لَا الضَّالِّينَ» مسيحيان مى‌باشند.»[٤]

***

رواياتى نيز در اين باب نقل شده است كه‌ «الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ» كسانى هستند كه ولايت على عليه السلام را داشتند و «الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ» كسانى‌اند كه به دشمنى با او پرداختند. اين بدان روست كه ولايت على عليه السلام راه مؤمنان راستين و دشمنى او، راه گمراهى و ضلالت مى‌باشد.

[١/ ٥٩٦] اين تفسير، هماهنگ با سخن پيامبر بزرگوار صلى الله عليه و آله و سلم درباره على عليه السلام است:

«جز مؤمن، او را دوست ندارد و جز منافق، با او دشمنى نمى‌ورزد.»[٥] بى‌ترديد، مؤمن از كسانى است كه خداوند به ايشان نعمت داده و منافق از كسانى است كه خدا آنها را دشمن مى‌دارد و بر آنها خشم گرفته است.

[١/ ٥٩٧] صدوق از حسن بن محمد بن سعيد هاشمى از فرات بن ابراهيم از عبيد بن كثير از محمد بن مروان از عبيد بن يحيى بن مهران عطّار از محمد بن حسين از پدرش از جدّش از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم درباره آيه‌ «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ

[١] . طبرى، ج ١، ص ١٢٤.

[٢] . همان.

[٣] . همان.

[٤] . همان.

[٥] . حديثى متواتر است. بنگريد به: فضائل الخمسه( فيروزآبادى)، ج ٢، ص ٢٠٧- ٢١٢.