تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٦٣ - تفسير«صراط الذين أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم و لاالضالين»

ابن جرير از مجاهد نيز مانند آن را روايت كرده است.[١]

ابن ابى حاتم گويد: «در تفسير «الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ» به يهوديان و «الضَّالِّينَ» به مسيحيان، اختلافى را بين مفسران سراغ ندارم.»[٢]

[١/ ٥٨٧] ابن جرير از ابو كريب از عثمان بن سعيد از بشر بن عماد از ابو روق از ضحاك از ابن عباس روايت كرده است: « «غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»؛ يعنى يهوديانى كه خداوند بر آنان خشم گرفت.»[٣]

[١/ ٥٨٨] همو از احمد بن حازم غفارى از عبد اللَّه از ابو جعفر از ربيع روايت كرده است: « «غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»؛ يعنى يهوديان.»[٤]

[١/ ٥٨٩] نيز وى از محمد بن حميد از مهران از سفيان از مجاهد نقل كرده است:

« «وَ لَا الضَّالِّينَ»؛ يعنى مسيحيان.»[٥]

[١/ ٥٩٠] هم‌چنين او از ابو كريب از عثمان بن سعيد از بشر بن عمار از ابو روق از ضحاك از ابن عباس روايت كرده است: « «وَ لَا الضَّالِّينَ»؛ يعنى و جز راه مسيحيانى كه خداوند به سبب افتراى آنها به او، گمراهشان ساخت. آيه مى‌گويد: پس دين حق خود را- كه همان" لا إله إلّاوحده لا شريك له" مى‌باشد- را به ما الهام كن تا بر ما خشم نگيرى؛ آن سان كه بر يهوديان خشم كردى. نيز ما را گمراه نسازى؛ آن گونه كه مسيحيان را گمراه كردى و در نتيجه، ما را به عذاب ايشان دچار سازى. آيه مى‌گويد:

با رفق و رحمت و قدرت خود، ما را از آن باز دار.»[٦]

[١/ ٥٩١] نيز طبرى از قاسم از حسين از حجاج از ابن جريج از ابن عباس روايت كرده است: «ضالّين؛ يعنى نصارا.»[٧]

[١/ ٥٩٢] هم‌چنين وى از موسى بن هارون همدانى از عمرو بن حماد از

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٤٢؛ طبرى، ج ١، ص ١١٩ و ١٢٤، به نقل از ابن مسعود و مجاهد.

[٢] . ابن ابى حاتم، ج ١، ص ٣١؛ الدرّ، ج ١، ص ٤٢.

[٣] . طبرى، ج ١، ص ١١٩.

[٤] . طبرى، ج ١، ص ١١٩.

[٥] . همان، ص ١٢٤.

[٦] . همان.

[٧] . همان.