تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٥٢ - اسرائيليات

«يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ وَ يا سَماءُ أَقْلِعِي»[١] تا آخر آيه؛ «وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا»[٢] تا آخر آيه.[٣]

نيز ديگر احاديثى كه شباهتى به مطالب جدّى ندارد. دقت كنيد.

اسرائيليات‌

از بلاهاى عظيمى كه از عهد نخست و بدون فاصله پس از رحلت حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم، به جهان اسلام هجوم آورد، فاجعه بزرگ اسرائيليات بود كه با مطالب باطل فراوان و دروغ‌پردازى، مسير زندگى مسلمانان را تنگ كرد و حقايق را دگرگون و وارونه مى‌نمود. اين، همه، به دست تازه مسلمانان عوام‌فريب اهل كتاب و ديگر فريب خوردگان از علماى يهود به انجام رسيد.

اين دو گروه، قصه‌ها و حكايت‌هاى فراوانى- كه به خرافات شبيه‌تر بود- پديد آوردند و كتاب‌هاى حديثى و تفسيرى حشويه از آنها پُر گرديد. آنان انبان‌هاى بزرگ خود را سرشار از اين گونه منقولات كردند. اين گونه، حديث و تفسير آميزه‌اى از سره و ناسره گرديد و سبب شد كه محققان هوشيار، حديث گفتن را در جايگاه اتهام قلمداد كنند.

ما درباره فاجعه بزرگ اسرائيليات و پى‌آمدهاى منفى آن در حديث و تفسير، سخن گفته و در بحث آفات تفسير و به ويژه تفسير اثرى، اين گفتار را به تفصيل و كامل آورده‌ايم‌[٤]، از اين رو آن را تكرار نمى‌كنيم.

در آينده نيز، هنگام بيان احاديث تفسيرى بر اساس ترتيب آيات، رواياتى كه اسرائيليات در آن گنجانده شده است، به همراه دليل بطلان آن، بيان خواهد شد؛ إن شاء اللَّه تعالى.

[١] . هود( ١١) ٤٤.

[٢] . يس( ٣٦) ٩.

[٣] . مكارم الاخلاق، ص ٣٧٧ و ٤٠٥.

[٤] . بنگريد به: التمهيد فى علوم القرآن، ج ١٠، ص ٣٧ به بعد.