تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٢٥ - روايات پيرامون خواص قرآن

هم تأثيرى به اذن خداى تعالى كه در جهان طبيعت، مسبّب الاسباب است؛ چه، در وجود، مؤثّرى جز خدا وجود ندارد. نفس هنگامى كه با همه وجود به مبدأ افاضه هستى توجه كند، روحانيتى ملكوتى به دست مى‌آورد كه موجب آمادگى براى بهره‌بردن از بركات عالم بالا مى‌گردد؛ بركاتى كه آن به آن، به ساير ممكنات افاضه مى‌شود.

اين، همان عامل اساسى براى اين اثر گذارى و اثر پذيرى و پيوند محكم بين عالم مُلك و ملكوت است. «وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ. فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ»[١]؛ «روزىِ شما و آن‌چه وعده داده شده‌ايد، در آسمان است؛ پس سوگند به پروردگار آسمان و زمين، كه واقعاً اين [وعده و روزى‌] حق است؛ همان گونه كه خود شما سخن مى‌گوييد.»

چنان كه بى ترديد، ما در جهان اسباب و مسبّبات و تأثيرات و تأثّراتى زندگى مى‌كنيم كه در گرو عوامل طبيعى است و اين عوامل طبيعى در ساختار عام و حكيمانه‌اى قرار دارد؛ يعنى سنت خداوند كه در نظام آفرينش جريان دارد، ليك اين به معناى بى نيازى از بهره‌گيرى از عالم ملكوت نيست؛ بنابراين هر تأثير و تأثّرى در سنت‌هاى طبيعى نيازمند اذن خداى تعالى و افاضه از جانب اوست: «أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ. أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ.»[٢]. «وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ»[٣].

بر اين اساس، تأثير دعا در عرصه طبيعت و مجارى آن، در واقع درخواست لطف الهى براى افاضه كردن بر تأثيرات به بهترين تقدير و تدبير است تا در داروى شفابخش، درمان بيمارى و پيش‌گيرى يا بهبودى دردها و ناخوشى‌ها را قرار دهد.

[١] . ذاريات( ٥١) ٢٢ و ٢٣.

[٢] . واقعه( ٥٦) ٦٣ و ٦٤:« آيا آن‌چه را كِشت مى‌كنيد، ملاحظه كرده‌ايد؟ آيا شما آن را مى‌رويانيد يا ماييم كه‌مى‌رويانيم؟»

[٣] . بقره( ٢) ١٠٢:« آنان بدون فرمان خدا نمى‌توانستند با آن به كسى زيان برسانند.»