تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٩٨ - حجيت ظواهر قرآن

بود؛ خواه نيك باشند يا بد.»[١]

[م/ ٦٩] در حديثى ديگر آمده است: «ظاهر قرآن، همان تنزيلش است و باطن آن، تأويلش مى‌باشد؛ بخشى از آن سپرى شده و بخشى هنوز نيامده و چونان خورشيد و ماه، در جريان است؛ هر گاه بخشى از آن مى‌آيد، مصداق مى‌يابد.»[٢]

حجيت ظواهر قرآن‌

شايد اين نكته بديهى باشد كه هر تعبير قرآن كه مردم را مخاطب ساخته، حجتى رساست؛ چرا كه قرآن براى هدايت مردم و به زبان عربى آشكار نازل شده است؛ تا آنان پند گيرند.

«كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ»[٣]؛ « [قرآن‌] كتابى مبارك است كه آن را بر تو فروفرستاديم تا در آيات آن بينديشند و خردمندان پند گيرند.»

در دروايات پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و عترت او عليهم السلام ترغيب فراوانى نسبت به بازخوانى قرآن و يافتن گوهرهاى بى همتاى آن و عرضه موارد متشابه بر آن وجود دارد.

هم‌چنين اهل بيت عليهم السلام بر يافتن حقايق و آگاهى از ظرافت‌هاى آن، با ژرف نگرى در محتوايش تشويق كرده‌اند.

خداوند مى‌فرمايد: «وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»[٤]؛ «و قرآن را بر تو فرو فرستاديم تا آن‌چه را به مردم نازل شده است، بر ايشان تبيين كنى و اميد كه آنان بينديشند.»

[م/ ٧٠] آن گاه كه اين آيات نازل شد: «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ. الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِهِمْ وَ

[١] . عياشى، ج ١، ص ٢١.

[٢] . همان، ص ٢٢ و ٢٣؛ بصائر، ص ٢١٦.

[٣] . ص( ٣٨) ٢٩.

[٤] . نحل( ١٦) ٤٤.