تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥٢ - مدارس تفسير

٣. مدرسه كوفه: اين مدرسه در شهرت و آوازه، سومين مكتب بود و آن را صحابى بزرگ، عبداللَّه بن مسعود پايه گذاشت. او در دوران خلافت عمر بن خطاب، با عنوان معلم و مربى وارد كوفه شد. وى بسيارى از تابعان بزرگ را تربيت كرد و كوفه از زمان ورود او، مركز پويا و پر بركتى براى نشر علوم اسلامى و گسترش و آموزش آن گرديد. هم‌چنين پس از مهاجرت امام امير مؤمنان عليه السلام به همراه بسيارى از صحابه دانشمند و با فضيلت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به كوفه، اين مدرسه به شكوفايى كامل رسيد. بدين جهت، اين مدرسه در طول قرن‌ها دوام يافت و مشتاقان علم و فضيلت در گذر روزگار، آن را به پيش بردند.

٤. مدرسه بصره: بنيان گذار اين مكتب، ابو موسى اشعرى بود. عمر بن خطاب در سال هفده هجرى، وى را والى بصره قرار داد و او فقه و قرآن را به اهل بصره آموخت. از همان سال، مدرسه بصره بر پا شد، ليك تداوم آن، به دست تابعان دانشمندى بود كه بعدها، در آن‌جا ساكن شدند؛ به ويژه تابعى بزرگ، ابو سعيد، حسن بن أبى الحسن يسار بصرى. وى- آن‌سان كه ابن سعد و ديگران گفته‌اند- عالمى جامع، فقيهى امين و عابدى زاهد بود.

سخنان وى برگرفته از امير مؤمنان عليه السلام بود؛ بى آن كه به نام حضرت تصريح كند.

او از ترس دشمنان حضرت، ايشان را با كنيه ابو زينب ياد مى‌كرد.[١]

٥. مدرسه شام: صحابى بزرگوار، ابو درداء، عويمر بن عامر خزرجى اين مكتب را بنيان نهاد. او از صحابه فاضل، فقيه و حكيم بود و در دوران خلافت عمر، قضاوت دمشق را بر عهده داشت. گروهى از تابعان بزرگ نزد وى شاگردى كرده، به كمال علمى رسيدند؛ از جمله: سعيد بن مسيب، علقمة بن قيس، سويد بن غفله، جبير بن نفير، زيد بن وهب و ديگران. از بزرگان صحابه، تنها ابو درداء، بلال بن رباح و واثلة بن اسقع در دمشق ساكن شدند. ابو درداء در سال ٣٢ هجرى از دنيا رفت و

[١] . بنگريد به: امالى سيد مرتضى، ج ١، ص ١٦٢؛ الطبقات، ج ٧، ص ١٥٧؛ تهذيب التهذيب، ج ٢، ص ٢٦٦.