تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٨٦ - ٣ اسامى سورهها

هستند.»[١]

[م/ ٢٠٩] على بن ابراهيم از پدرش از محمد بن ابى عمير از جميل بن صالح از مفضّل از جابر از امام باقر عليه السلام روايت كرده است: « «الم» و هر يك از حروف مقطعه در قرآن، از حروف اسم اعظم خدا جدا شده‌اند كه پيامبر و امام آن را تركيب مى‌كنند و آن را مى‌خوانند، پس اجابت مى‌شوند.»[٢]

[م/ ٢١٠] ابو الشيخ و بيهقى در «الأسماء و الصفات» از سدّى روايت كرده‌اند كه وى گفت: «حروف آغازگر سوره‌ها، همگى، از اسامى خداوند هستند.»[٣]

[م/ ٢١١] ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده است: «حروف آغازگر سوره‌ها، نام‌هايى از نام‌هاى خداوند هستند.»[٤]

٣. اسامى سوره‌ها

[م/ ٢١٢] ابن جرير از زيد بن اسلم روايت كرده است: « «الم» و ديگر حروف مقطعه، اسامى سوره‌ها هستند.»[٥]

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٥٧؛ طبرى، ج ١، ص ١٣٠؛ ابن ابى حاتم، ج ١، ص ٣٢.

[٢] . تأويل الآيات، ج ١، ص ٣١. نيز بنگريد به: قمى، ج ٢، ص ٢٦٧.

[٣] . الدرّ، ج ١، ص ٥٧؛ الأسماء و الصفات، ج ١، ص ١٥٤؛ ابن كثير، ج ١، ص ٣٨، به نقل از سالم بن عبداللَّه و اسماعيل بن عبد الرحمان سدّى كبير؛ طبرى، ج ١، ص ١٣٠.

[٤] . الدرّ، ج ١، ص ٥٧.

[٥] . همان؛ طبرى، ج ١، ص ١٣٠، با اين عبارت:« از عبد الرحمان بن زيد بن اسلم درباره آيات« الم. ذلِكَ الْكِتابُ» و« الم. تَنْزِيلُ الْكِتابِ» و« المر تِلْكَ» پرسيدم. وى گفت: پدرم گفت:" اينها اسامى سوره‌هايند."»؛ قرطبى، ج ١، ص ١٥٦؛ ابن كثير، ج ١، ص ٣٨؛ التبيان، ج ١، ص ٤٧، به نقل از زيد بن اسلم و حسن. شيخ طوسى رحمه الله( در ص ٤٨) گويد:« بهترين ديدگاه پذيرفته شده، ديدگاه كسى است كه مى‌گويد: اين حروف نام‌هاى سوره‌هايند و خداى تعالى برخى از سوره‌ها را به آن نام‌ها ويژه ساخت؛ چنان كه به معوّذتين، مقشقشتان گفته شده است»؛ مجمع البيان، ج ١، ص ٧٥؛ با اين عبارت:« اين حروف اسامى سوره‌ها و آغازگر آنها مى‌باشند.»( از حسن‌[ بصرى‌] و زيد بن اسلم نقل شده است.) طبرسى رحمه الله( در ص ٧٧) گويد:« بهترين نظريه، ديدگاه نقل شده از حسن است.»؛ ابو الفتوح، ج ١، ص ٩٦.