تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٦٠ - تفسير«صراط الذين أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم و لاالضالين»
درخواست مصونيت است تا از كسانى نباشد كه ناآگاهانه، از راه او گمراه شدند؛ درحالى كه مىپندارند كارى نيك انجام مىدهند.»[١]
[١/ ٥٧١] طبرى از قاسم از حسين از وكيع نقل كرده است كه «أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» مسلمانان هستند.[٢]
[١/ ٥٧٢] همچنين وى از ابن زيد نقل كرده است كه درباره «صِراطَ الَّذِينَ» گفت:
«پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و همراهان او.»[٣]
[١/ ٥٧٣] نيز وى از ابن عباس درباره «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» روايت كرده است: «يعنى مؤمنان.»[٤]
[١/ ٥٧٤] همچنين او از احمد بن حازم غفارى از عبيد اللَّه بن موسى از ابو جعفر از ربيع نقل كرده است كه «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ»؛ يعنى پيامبران.[٥]
[١/ ٥٧٥] ابن جرير و ابن ابى حاتم از ابن عباس درباره «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» نقل كردهاند: «آيه مىگويد: راه آنان كه با طاعت و عبادت تو، به آنها نعمت دادى؛ يعنى فرشتگان و پيامبران و صدّيقان و شهيدان و صالحان؛ آنان كه تو را فرمان بردند و پرستيدند.»[٦]
[١/ ٥٧٦] عبد بن حميد از ربيع بن انس نقل كرده است: « «صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ»؛ يعنى پيامبران، «غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»؛ يعنى يهوديان و «وَ لَا الضَّالِّينَ»؛ يعنى مسيحيان.»[٧]
[١] . الفقيه، ج ١، ص ٣١٠.
[٢] . طبرى، ج ١، ص ١١٤؛ ابن كثير، ج ١، ص ٣١.
[٣] . الدرّ، ج ١، ص ٤١؛ طبرى، ج ١، ص ١١٤.
[٤] . طبرى، ج ١، ص ١١٣.
[٥] . همان.
[٦] . الدرّ، ج ١، ص ٤١؛ طبرى، ج ١، ص ١١٣؛ ابن ابى حاتم، ج ١، ص ٣١؛ المحرّر الوجيز، ج ١، ص ٧٥؛ قرطبى، ج ١، ص ١٤٩.
[٧] . الدرّ، ج ١، ص ٤١؛ طبرى، ج ١، ص ١١٣ و ١١٩ و ١٢٤؛ معانى القرآن، ج ١، ص ٦٨، تا« غير المغضوب عليهم»؛ ابن كثير، ج ١، ص ٣٠- ٣٢.