تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٣٠ - استعاذه

بشنود، كافى است. همين معنا نيز صحيح مى‌باشد؛ زيرا در همه نصوص پيشينيان، اخفاء نقطه مقابل جهر قرار گرفته است و اين اقتضا مى‌كند كه آهسته خوانده شود.»[١]

***

استعاذه- آن گونه كه با ظاهر قرآن هماهنگى دارد- عبارت مشهور «أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم» است.

[١/ ١٥٨] عبد اللَّه بن مسعود نقل مى‌كند كه بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم قرائت كردم و گفتم:

«أعوذ باللَّه السميع العليم». حضرت به من فرمود: «اى ابن امّ عبد، بگو" أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم". جبرئيل اين گونه بر من قرائت كرد.»[٢]

طبرسى گويد: «بر چگونگى اداى استعاذه پيش از بسم اللَّه، اتفاق نظر وجود دارد.

ابن كثير، عاصم و ابو عمرو گويند:" أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم". نافع، ابن عامر و كسائى گويند:" أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم. إنّ اللَّه هو السميع العليم". حمزه گويد:

" نستيعذ باللَّه من الشيطان الرجيم". ابو حاتم چنين گويد:" أعوذ باللَّه السميع العليم من الشيطان الرجيم".»[٣]

[١/ ١٥٩] آخرين عبارت نيز از امام جعفر بن محمدصادق عليه السلام روايت شده‌است.

قاضى نعمان مصرى در دعائم، از حضرت نقل كرده است: «پس از توجه به سوى خدا، از شيطان استعاذه كن و بگو:" أعوذ باللَّه السميع العليم من الشيطان الرجيم".»[٤]

نووى گويد: «عبارت برگزيده آن" أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم" است و گروهى از پيشينيان" السميع العليم" را مى‌افزودند.»

جلال الدين سيوطى عبارت‌هاى گوناگونى را نقل و از حُلوانى چنين حكايت كرده است:" استعاذه حدى مشخص ندارد. هر كس مى‌تواند بر آن بيفزايد يا از آن‌

[١] . النشر فى القراءات العشر، ج ١، ص ٢٥٣ و ٢٥٤.

[٢] . عوالى اللئالى، ج ٢، ص ٤٧ و ٤٨.

[٣] . مجمع البيان، ج ١، ص ٤٩.

[٤] . دعائم الاسلام، ج ١، ص ١٥٧. صدوق نيز در المقنع( ص ٩٣) آن را روايت كرده است.