تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٣٧ - بسمله

بسمله‌

بسمله رمز اسلام و برترين نماد و ريسمانى است كه پيوند اين امت را با مبدأ نيرومند و والا منزلت، استوار ساخته است؛ به گونه‌اى كه عناصر شرور و شياطين از آن متوارى مى‌گردند و بانگ رعد آسايش، آنان را مدهوش وسرگردان مى‌كند و در برابر هيبت طنين اندازش بر گوش‌ها، تاب مقاومت ندارند: «وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ نُفُوراً»[١]؛ «چون در قرآن، پروردگار خود را به يگانگى ياد كنى، در حال فرار، پشت مى‌كنند.»

[١/ ١٨٤] عياشى با سند خود به ابو حمزه ثمالى از امام ابو جعفر باقر عليه السلام روايت كرده است: «رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم" بسم اللَّه الرحمان الرحيم" را با جهر مى‌خواند و آن را با صداى بلند قرائت مى‌كرد. هنگامى كه مشركان آن را شنيدند، پشت كرده، بر مى‌گشتند، از اين رو خداوند چنين نازل كرد: «وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ نُفُوراً».»[٢]

[١/ ١٨٥] قرطبى در تفسير اين آيه از امام على بن الحسين زين العابدين عليه السلام نقل كرده:

«مقصود آيه اين است كه هرگاه مى‌گويى: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».»[٣]

[١] . اسراء( ١٧) ٤٦.

[٢] . عياشى، ج ١، ص ٣٤.

[٣] . قرطبى، ج ١، ص ٩٢ و ج ١٠، ص ٢٧١.