سَلَمه‌[١]، كثير[٢]، ابو مقدام‌[٣] و تمّار يعنى سالم‌[٤]، بسيارى از گمراه شدگانِ آنان (مفوّضه و غلات) را گمراه ساختند؛ آنان از كسانى هستند كه خداوند فرمود: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ»[٥]».[٦]

[م/ ١٠٩] ابن بابويه صدوق با سند خود به حسن بن على بن فضّال، از داوود بن‌

[١] . سلمة بن كُهَيل بن حصين، ابو يحيى حضرمى كوفى تابعى. وى بترى بود. كلينى با سند خود به ابو مريم‌روايت كرده است كه امام باقر عليه السلام به سلمة بن كهيل و حكم بن عُتيبه فرمود:« در شرق يا غرب عالم، دانش صحيحى كه ما اهل بيت عرضه مى‌كنيم، نخواهيد يافت.»( كافى، ج ١، ص ٣٩٩؛ معجم رجال الحديث، ج ٨، ص ٢٠٨).

[٢] . ابو اسماعيل كثير بن قاروند كوفى، ملقب به نوا( فروشنده هسته خرما براى خوراك چهار پايان). ابن حجر گويد:« وى ساكن بصره بود.» روايات او كم( عزيز الحديث) است و ابن حبّان او را در زمره ثقات آورده است. شيخ او را در رجال امام صادق عليه السلام و امام باقر عليه السلام ياد كرده، مى‌گويد:« او بترى است.» او به امامان گمان بد داشت و در نكوهش او رواياتى وارد شده است؛ از جمله روايت ابو بكر حضرمى از امام صادق عليه السلام كه فرمود:« بار خدايا، از كثير النوا به سوى تو بيزارى مى‌جويم و در دنيا و آخرت از وى بيزارم.»( بنگريد به: رجال طوسى، ص ١٣٤ و ٢٧٧؛ تهذيب التهذيب، ج ٨، ص ٤٢٥؛ قاموس الرجال، ج ٨، ص ٥٦١؛ رجال كشّى، ج ٢، ص ٥٠٩- ٥١١).

[٣] . ثابت بن هرمز، ابومقدام حدّاد فارسى. وى از اصحاب امام سجاد و امام باقر و امام صادق عليهم السلام بوده؛ آن‌سان كه شيخ در رجال خود توصيف كرده است. علامه در قسم دوم از« الخلاصه»( ص ٢٠٩) گويد:« وى زيدى بترى است.» ابن حجر گويد:« علماى تراجم وى را توثيق كرده‌اند و تنها دارقطنى او را تضعيف كرده است.»( تهذيب التهذيب، ج ٢، ص ١٦).

در روايات ما درباره او، اختلاف‌هايى وجود دارد. با وجوداين، او نسخه‌اى از[ سخنان‌] امام سجاد عليه السلام را نزد خود داشت و از او و پسرش( عمرو بن ثابت) رواياتى نقل شده است كه علما، هم‌چون ابن قولويه، ابن بابويه صدوق، كلينى و شيخ، در كتاب‌هاى معتبر خود بر آنها اعتماد كرده‌اند و اين، بر حُسن حال او دلالت دارد. شايد او از اشتباه‌هايش بازگشته باشد؛ و عاقبت امور از آنِ خداوند است.( بنگريد به: معجم رجال الحديث، ج ٣، ص ٣٩٨؛ قاموس الرجال، ج ٢، ص ٤٧٠).

[٤] . وى، سالم بن ابى حفصة تمّار پيش گفته است.

[٥] . بقره( ٢) ٨:« برخى از مردم مى‌گويند كه به خدا و روز قيامت ايمان آورديم، ولى گروندگانِ راستين نيستند.»

[٦] . رجال كشّى، ج ٢، ص ٥٠٩.