تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٦٨ - ديدگاههايى درباره رمز گشايى حروف مقطعه
|
بالخير خيرًا «تا» و إن شرًّا «فا» |
و لا اريد الشرّ إلّاأن «تا» |
|
«تا» به «تشاء» اشاره مىكند و «فا» اشاره به فاء جزا دارد. معناى بيت ياد شده چنين است:
|
بالخير خيرًا تشاء و إن شرًّا فشرًّا |
و لا اريد الشرّ إلّاأن تشاء[١] |
|
ابو جعفر، محمد بن جرير طبرى گويد: «اين روش [سخن اشارى با حروف] شواهد فراوانى [در كلام عرب دارد] كه گرد آورى آن كتاب را به درازا مىكشد.»[٢]
ديدگاههايى درباره رمز گشايى حروف مقطعه
[١.] برخى گفتهاند كه [رمز گشايى] اين حروف بر اساس حساب ابجد است.
نخستين كسانى كه اين ديدگاه را مطرح كردند، يهوديان مدينه در زمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بودند:
[م/ ١٩٣] هنگامى كه بزرگترين سوره، بقره، در مدينه با عبارت آغازين «الم» نازل شد گروهى از علماى يهودى مدينه- كه حيىّ بن أخطب، ابو ياسر بن أخطب و گروهى ديگر شمرده شدهاند- نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم رفتند و گفتند: «ما پيامبرى را سراغ نداريم كه مدت حكومت امت خود را كمتر از مدت زمان پيشگويى تو براى امت خود، گفته باشد؛ يعنى ٧١ سال، بر اساس حروف «الم».»[٣]
حضرت صلى الله عليه و آله و سلم گفت و گو با آنان را به على عليه السلام سپرد. حضرت على عليه السلام از آنان پرسيد: «با «المص» چه مىكنيد؟» گفتند: « [پيش گويى پيامبر] ١٦١ سال [است].»[٤]
حضرت پرسيد: «با «الر» چه مىكنيد؟» گفتند: «٢٣١ سال.»[٥] سپس حضرت
[١] .« در برابر خوبى، خوبى را مىخواهى و در برابر بدى، بدى را؛ و من بدى را نمىخواهم؛ مگر اين كه تو بخواهى.»
[٢] . طبرى، ج ١، ص ٥٣.
[٣] . با اين فرض كه واحد شمارش، سال باشد؛ تا در مثل« الم»، الف رمز يك سال، لام، سى سال و ميم، چهل سال باشد كه مجموع آنها ٧١ سال مىشود.
[٤] .« ص» ٩٠ مىباشد كه با ٧١، عدد ١٦١ به دست مىآيد.
[٥] . الف: ١، لام: ٣٠، راء: ٢٠٠/ ٢٣١.