تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٩٨ - قرائت«مالك يوم الدين»

رتبه او باشند.[١]

بنابراين اين سخن- كه ابن سراج نقل كرده- سخن غريبى است: استناد قرائتِ «ملك يوم الدين» به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم صحيح‌تر از خبر قرائت «مالك» است.[٢]

روايات مستفيض- اگر متواتر نباشد- درباره قرائت «مالك» از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم رسيده است.

بزرگان صحابه و عموم مسلمانان نيز بدين گونه قرائت مى‌كردند و آن را مستقيم از حضرت فرا گرفته، دست به دست به ديگران منتقل كردند؛ چنان كه گذشت.

روايتى نيز وجود ندارد كه نشان دهد حضرت بدون الف قرائت كرده باشد؛ جز سخن گوينده‌اى ناشناس؛ آن سان كه در سخن سجستانى گذشت: «مگر يك نفرى كه شناخته شده نمى‌باشد.»[٣]

ابو محمد مكى مى‌گويد:

[١/ ١٠٢] ابو هريره روايت كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» را با الف قرائت مى‌كرد.

[١/ ١٠٣] هم‌چنين امّ حصين‌[٤] روايت كرده است كه وى شنيد پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در نماز «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌خواند. امّ سلمه نيز چنين روايت كرده است. اين چنين زهرى و ديگران و نيز اصحاب بزرگ و سرشناس حضرت، قرائت پيامبر را با الف‌

[١] . ابو محمد مكى، در شمارش كسانى كه« ملك» قرائت كرده‌اند، ابو درداء، عبد اللَّه بن عمر و مروان بن حكم را ياد كرده است.( الكشف عن وجوه القراءات، ج ١، ص ٢٨). انتساب اين قرائت به صحابه، جز مروان، توهم ابو حيان است كه ديگران از وى دنباله روى كرده‌اند.

[٢] . بنگريد به: الحجة فى القراءات، ج ١، ص ٧.

[٣] . مصاحف، ص ٩٢.

[٤] . وى دختر اسحاق احمسيّه است كه در حجة الوداع رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم حاضر بود و اسامه و بلال را ديد كه‌يكى، افسار شتر حضرت را گرفته و ديگرى، لباس خود را بالا گرفته بود تا حضرت را از گرما بپوشاند تا ايشان جمره عقبه را رمى كند. حديث او در صحيح مسلم، از طريق زيد بن ابى انيسه از يحيى بن حصين نقل شده است. بنگريد به: الاصابه، ج ٤، ص ٤٤٢؛ تهذيب التهذيب، ج ١٢، ص ٤٦٣.