تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٨٨ - ٦ اسرار و رموز

كرده‌اند كه وى گفت: «از شعبى درباره حروف آغازين سوره‌ها مى‌پرسيدم. وى گفت:" اى داوود، هر كتاب سرّى دارد و سرّ اين قرآن، حروف آغازين سوره‌هايند.

آنها را واگذار و چيزى ديگر بپرس."»[١]

[م/ ٢١٩] ابن جرير و ابن ابى حاتم از ابو عاليه روايت كرده‌اند كه وى گفت: «اين حروف سه گانه از بين ٢٩ حرف، محور همه گفتارهاست. هر حرف آن مفتاح نامى از نام‌هاى اوست و تك تك اين حروف درباره نعمت‌هاى اوست و هر يك از اين حروف درباره مدت زندگى اقوام و اجَل آنان مى‌باشد. عيسى بن مريم عليه السلام با شگفتى مى‌گويد: در شگفتم كه آنان نام‌هاى او را بر زبان مى‌آورند و با رزق او زندگى مى‌كنند و با اين حال، به او كفر مى‌ورزند. الف مفتاح اسم اللَّه او، لام مفتاح نام لطيف او و ميم مفتاح اسم مجيد اوست. الف، آلاء (نعمت‌هاى) خدا؛ لام، لطف خدا و ميم، مجد خداست. الف، يك سال، لام، سى سال و ميم، چهل سال مى‌باشد.»[٢]

ابو محمد گويد: «همانند اين روايت از ربيع بن انس نيز نقل شده است.»[٣]

[م/ ٢٢٠] ابن منذر از ابن جريج چنين روايت كرده است: «يهوديان [در كتاب‌هايشان،] گزارش‌هايى درباره محمد و امت او و مبعوث شدن محمد مى‌يافتند، اما نمى‌دانستند مدت دوام امت محمد چقدر است! هنگامى كه خداوند محمد صلى الله عليه و آله و سلم را مبعوث كرد و «الم» را فرو فرستاد، آنها گفتند: ما مى‌دانستيم كه اين امت، مبعوث مى‌شود، اما از زمان انقراض آن بى خبر بوديم. اگر محمد راست بگويد، پيامبر اين امت مى‌باشد، پس [با «الم»] مدت [امت‌] محمد را براى ما بيان كرده است؛ زيرا «الم» بنا بر حساب ابجد ما، ٧١ سال است؛ با دينى كه ٧١ سال عمر دارد، چه كنيم؟

پس از نزول «الر»- كه بر اساس حساب ابجد آنان، ٢٣١ سال بود- گفتند:

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٥٩؛ بغوى، ج ١، ص ٨٠؛ مجمع البيان، ج ١، ص ٧٥.

[٢] . ابن ابى حاتم، ج ١، ص ٣٣؛ الدرّ، ج ١، ص ٥٩؛ طبرى، ج ١، ص ١٣١.

[٣] . ابن ابى حاتم، ج ١، ص ٣٣.