تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٣٦ - استعاذه

[١/ ١٧٨] «أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم و استفتح اللَّه وهو خيرالفاتحين» كه از ابن مقسم از ادريس از خلف از حمزه نقل شده است.

[١/ ١٧٩] «أعوذ باللَّه العظيم و بوجهه الكريم و سلطانه القديم من الشيطان الرجيم.» اين عبارت را ابو داوود از عمرو بن عاص از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، براى ورود به مسجد روايت كرده است.[١]

ابن جزرى گويد: «اين حديث با الفاظى گوناگون روايت شده كه اصحاب صحاح آنها را ياد كرده‌اند.»[٢]

[١/ ١٨٠] از جمله نمونه‌هاى تبديل عبارت استعاذه، مى‌توان به اين روايت حميد بن قيس اشاره كرد: «أعوذ باللَّه القادر من الشيطان الغادر».

[١/ ١٨١] از ابو سمّاك نيز چنين روايت شده است: «أعوذ باللَّه القوىّ من الشيطان الغوىّ». ابن جزرى گويد: «هيچ يك از اين دو صحيح نيست.»[٣]

نمونه كاستى در عبارت استعاذه، اين روايات است:

[١/ ١٨٢] ابو داوود در سنن، از جبير بن مطعم چنين روايت كرده است: «أعوذ باللَّه من الشيطان»؛ بدون ذكر «الرجيم».[٤]

[١/ ١٨٣] در حديث ابو هريره از روايت نسائى چنين آمده است: «اللّهم احفظنى من الشيطان»[٥].

ابن جزرى گويد: «آن‌چه من بدان دست يافتم، اين است كه استعاذه از شيطان در حال قرائت و غير آن، وارد شده است و نبايد از عبارت صحيح آن و روايات پيشينيان صالح عدول كرد؛ چرا كه ما پيرو هستيم، نه ابداع كننده.»[٦]

[١] . ابو داوود، ج ١، ص ١١٣ و ١١٤.

[٢] . النشر فى القراءات العشر، ج ١، ص ٢٤٩ و ٢٥١.

[٣] . همان، ص ٢٤٨ و ٢٤٩.

[٤] . ابو داوود، ج ١، ص ١٧٨.

[٥] . نسائى، ج ٦، ص ٢٧.

[٦] . النشر فى القراءات العشر، ج ١، ص ٢٥٢.