تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٣٤ - استعاذه

آنان در پاسخ دستور حضرت [كه با لفظ «تَعَوَّذوا» به آنان فرمان استعاذه داد] نگفتند:

«نتعّوذ باللَّه» يا «تعوّذنا» كه مطابق با لفظ كاربردى حضرت باشد؛ چنان كه حضرت نيز نگفت: «أستعيذ باللَّه» يا «استعذت»؛ يعنى با همان لفظى كه خداوند به او فرمان داده بود. هم‌چنين حضرت و اصحابش از لفظ برگزيده نخست به لفظى ديگر عدول نكردند، بلكه آنان سزاوارتر براى پيروى [از قرآن‌] و نزديك‌تر به حق و آشناتر به مراد خداى تعالى بودند.

چگونه [چنين نباشد] در حالى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم چگونگى استعاذه را به ما آموخت.

[١/ ١٦٦] حضرت فرمود: «هر يك از شما هنگام تشهّد، از چهار چيز به خدا پناه بَرَد؛ بگويد:" اللّهم إنّى أعوذ بك من عذاب جهنم و من عذاب القبر و من فتنة المحيا و الممات و من شرّ فتنة المسيح الدّجال" (بار خدايا، من از عذاب دوزخ و از عذاب قبر و از فتنه زندگى و مرگ و از شر فتنه مسيح دجّال، به تو پناه مى‌برم).»

مسلم‌[١] و ديگران آن را روايت كرده‌اند و صريح‌تر از آن وجود ندارد.[٢]

تغيير عبارت استعاذه به صورت تقديم يا تأخير يا تبديل، با حفظ اصل معنا، در حديث گزارش شده است و منعى ندارد. اين عبارت‌ها از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده است:

[١/ ١٦٧] «اللّهم اعصمنى من الشيطان الرجيم»[٣]؛

[١/ ١٦٨] «اللّهم أعذنى فيه من الشيطان الرجيم»[٤]؛

[١/ ١٦٩] «اللّهم إنّى أعوذ بك من الشيطان الرجيم»[٥]؛

[١/ ١٧٠] «اللّهم أجرنى من الشيطان الرجيم»[٦]؛

[١] . بنگريد به: مسلم، ج ٢، ص ٩٣ و ج ٨، ص ٧٥.

[٢] . النشر فى القراءات العشر، ج ١، ص ٢٤٦- ٢٤٨.

[٣] . ابن ماجه، ج ١، ص ٢٥٤.

[٤] . كافى، ج ٤، ص ٧٥؛ المصنّف، ج ١، ص ٤٢٥؛ الاذكار النوويه، ص ٣١.

[٥] . ابو داوود، ج ٢، ص ٤٣٣.

[٦] . حاكم، ج ١، ص ٢٠٧؛ بيهقى، ج ٢، ص ٤٤٢؛ ابن خزيمه، ج ١، ص ٢٣١؛ ابن حبّان، ج ٥، ص ٣٩٦.