تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٠٥ - ٦ اسرار و رموز

در آغاز سوره «يس»، عبارت «يس» آمده است.

[م/ ٢٦١] ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده است: « «يس» محمد است.» نيز در عبارتى ديگر گفت: «يعنى يا محمد.»[١]

[م/ ٢٦٢] ابن ابى شيبه، ابن منذر و بيهقى در الدلائل از محمد بن حنفيه روايت كرده‌اند: « [ «يس» يعنى؛] اى محمد.»[٢]

[م/ ٢٦٣] از طريقى ديگر، از ابن عباس چنين روايت شده است: « «يس» در زبان حبشى به معناى" يا انسان" (اى انسان) مى‌باشد. نيز از حسن، عكرمه و ضحّاك نقل شده است: «يعنى اى انسان.»[٣]

[م/ ٢٦٤] از حسن روايت شده است: «خداوند به هر چه بخواهد، سوگند ياد مى‌كند.» وى سپس اين آيه را مى‌آورد: «سلامٌ على‌ آلِ ياسين»[٤]. گويا او معتقد است كه خداوند [در آيه ياد شده‌] بر رسول خود درود فرستاده است.[٥]

[م/ ٢٦٥] زمخشرى از ابن عباس نقل كرده است: «معناى آن در لغت" طىّ"، اى انسان مى‌باشد.» وى گويد: «خداوند از صحت اين نظريه آگاه‌تر است كه اگر صحيح باشد، وجه آن، اين است كه در اصل،" يا انَيْسِيْن" بوده و كاربرد فراوان آن براى ندا سبب شده است كه به بخشى از آن اكتفا كنند؛ چنان كه در سوگند، به جاى" أيمن اللَّه"،" م اللَّه" مى‌گويند.»[٦]

[م/ ٢٦٦] ابن بابويه با سند خود به ثورى، از امام صادق عليه السلام روايت كرده است:

« «يس» يكى از نام‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و بدين معناست:" يا أيّها السامع للوحى" (اى شنونده وحى).[٧]

[م/ ٢٦٧] طبرسى از ابو جعفر باقر عليه السلام روايت كرده است كه حضرت فرمود:

«همانا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دوازده نام دارد كه پنج نام آن در قرآن آمده است: محمد،

[١] . الدرّ، ج ٧، ص ٤١.

[٢] . همان؛ الدلائل، ج ١، ص ١٥٨.

[٣] . الدرّ، ج ٧، ص ٤١؛ ابن ابى حاتم، ج ١٠، ص ٣١٨٨؛ طبرى، ج ١٢، ص ١٧٨.

[٤] . صافات( ٣٧) ١٣٠، بنا بر قرائت شاذ.

[٥] . الدرّ، ج ٧، ص ٤٢؛ ابن ابى حاتم، ج ١٠، ص ٣١٨٨.

[٦] . كشّاف، ج ٤، ص ٣.

[٧] . المعانى، ص ٢٢.