تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٠٤ - روايات آهسته خواندن بسمله يا ترك آن

[١/ ٣٧٤] هم‌چنين از انس چنين روايت شده است: «پشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر و عمر نماز گزاردم، اما نشنيدم كه هيچ يك از آنان‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را بلند بخواند.»[١]

***

[١/ ٣٧٥] طبرانى از طريق سعيد بن جبير از ابن عباس روايت كرده است كه وى گفت: «هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را مى‌خواند، مشركان او را مسخره مى‌كردند و مى‌گفتند: محمد، خداى يمامه را ياد مى‌كند؛ چرا كه مسيلمه، به نام رحمان خوانده مى‌شد. هنگامى كه اين آيه نازل گرديد، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمان داد كه بلند خوانده نشود.»[٢]

بى ترديد، روايت ياد شده حديثى دروغين است؛ زيرا عرب، رحمان را مى‌شناخت و مى‌دانست كه او پروردگار جهانيان است. «وَ قالُوا لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ»[٣]؛ «گفتند: اگر رحمان مى‌خواست، آنها را نمى‌پرستيديم.» «قالُوا ما أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا وَ ما أَنْزَلَ الرَّحْمنُ مِنْ شَيْ‌ءٍ»[٤]؛ «گفتند: شما جز بشرى مانند ما نيستيد و رحمان چيزى را نازل نكرده است.»

خداوند سبحان نيز در بيش از پنجاه مورد در قرآن، با همين وصف با آنان سخن گفته است. چگونه آنان مى‌توانند توصيف خداى تعالى را بدين وصف انكار كرده، بپندارند كه از وصف صاحب يمايه برگرفته شده است!

افزون بر آن، بسمله نخستين آيه‌اى بود كه در مكه نازل شد و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم آن را آشكارا، در نماز و تلاوت قرآن، در شب و روز، بلند مى‌خواند؛ در حالى كه دعوت‌

[١] . قرطبى، ج ١، ص ٩٦؛ المصنّف، ج ١، ص ٤٤٨؛ كنز العمّال، ج ٨، ص ١١٨.

[٢] . الدرّ، ج ١، ص ٢٩؛ الاوسط، ج ٥، ص ٨٩؛ مجمع الزوائد، ج ٢، ص ١٠٨.

[٣] . زخرف( ٤٣) ٢٠.

[٤] . يس( ٣٦) ١٥.