[١/ ٢٤٩] دارقطنى- در حالى كه اين روايت صحيح دانسته است- و بيهقى در سنن، از ابو هريره از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل كرده‌اند: «هرگاه" حمد" را خوانديد، «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را نيز بخوانيد. اين سوره امّ القرآن، امّ الكتاب و سبع مثانى است و «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» يكى از آيات آن مى‌باشد.»[١]

[١/ ٢٥٠] دارقطنى از على بن ابى طالب عليه السلام چنين روايت كرده است: «پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم از من پرسيد:" هنگامى كه براى نماز به‌پا مى‌خيزى، چگونه قرائت مى‌كنى؟" گفتم:

[مى گويم:] «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ». فرمود:" بگو: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»".»[٢]

[١/ ٢٥١] طبرانى در الاوسط، ابن مردويه در تفسيرش و بيهقى از ابو هريره از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده‌اند: « «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ» هفت آيه است كه‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» يكى از آنهاست. اين سوره، همان سبع مثانى، قرآن عظيم، امّ القرآن و فاتحة الكتاب مى‌باشد.»[٣]

[١/ ٢٥٢] حاكم با سند خود به ابن جريج روايت كرده است كه وى گفت: پدرم به من خبر داد كه سعيد بن جبير درباره‌ «وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي»[٤]. گفت: «مراد، امّ القرآن است.» جريج گويد: «سعيد بن جبير «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را آيه هفتم، بر من خواند.» سعيد گويد: «ابن عباس آن را بر من همان گونه قرائت كرد كه من بر تو خواندم»، سپس گفت: « «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» آيه هفتم است.» ابن عباس گويد:

«خداوند آن را به شما داد و پيش از شما، به هيچ كس نداده بود.»

حاكم گويد: «اين حديث براساس شرايط شيخين (بخارى و مسلم) صحيح‌

[١] . الدرّ، ج ١، ص ١١؛ دارقطنى، ج ١، ص ٣١٠؛ بيهقى، ج ٢، ص ٤٥، در اين منبع، به جاى« إحدى آياتها»،« إحداها» آمده است؛ كنز العمّال، ج ٧، ص ٤٣٧؛ قرطبى، ج ١، ص ٩٣.

[٢] . الدرّ، ج ١، ص ٢٢؛ دارقطنى، ج ١، ص ٣٠٢.

[٣] . الدرّ، ج ١، ص ١٢؛ الاوسط، ج ٥، ص ٢٠٨؛ بيهقى، ج ٢، ص ٤٥؛ مجمع الزوائد، ج ٢، ص ١٠٩، در آن آمده است:« طبرانى آن را در الاوسط روايت كرده است و رجال آن ثقه هستند.»؛ كنز العمّال، ج ١، ص ٥٦٠، با اختلافى اندك؛ ابن كثير، ج ١، ص ١٠.

[٤] . حجر( ١٥) ٨٧.