[هنگامى كه بگويد:] «إِيَّاكَ نَعْبُدُ»؛ يعنى خدا را مى‌پرستم و به يكتايى مى‌ستايم‌ «وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ»، خداوند مى‌فرمايد: اين [آيه‌]، بين من و بنده‌ام است: تنها مرا مى‌پرستد- كه اين براى من است- و تنها از من يارى مى‌جويد- كه اين براى اوست- پس از اين، هر چه بنده‌ام بخواهد، دريافت كند ..."»[١]

[١/ ١٣٦] مالك در موطّأ، سفيان بن عيينه در تفسيرش، ابو عبيد در فضائلش، ابن ابى شيبه، احمد در مسند خود، بخارى در جزء القراءة، مسلم در صحيح خود، ابو داوود، ترمذى، ابن ماجه، ابن جرير، ابن انبارى در مصاحف، ابن حبّان، دارقطنى و بيهقى در سنن، از ابو سائب از ابو هريره روايت كرده‌اند كه وى گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «هر كس نمازى گزارد و درآن امّ القرآن را نخواند، نمازش ناتمام است و آن را سه بار تكرار كرد.» ابو سائب گفت: «اى ابو هريره، من گاه پشت سر امام هستم ... وى در ادامه نقل مى‌كند: ابو هريره بازوى مرا فشرد و گفت: «اى فارسى، سوره حمد را پيش خود بخوان؛ زيرا از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم كه خداوند فرمود:" نماز را بين خود و بنده‌ام به دو نيم تقسيم كردم؛ نيمى از آن براى من و نيمى براى بنده‌ام است. بنده‌ام مى‌تواند هر گونه درخواست كند."» رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «بخوانيد ... بنده مى‌گويد: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ»، پس خداوند مى‌فرمايد: بنده‌ام مرا ستود. بنده مى‌گويد: «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»، خداوند مى‌فرمايد:

بنده‌ام مرا ثنا گفت. بنده مى‌گويد: «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ»، خداوند مى‌فرمايد: بنده‌ام مرا تمجيد كرد. بنده مى‌گويد: «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ»، خداوند مى‌فرمايد: اين [آيه‌]، بين من و بنده‌ام است؛ آغازش براى من و پايانش براى بنده من مى‌باشد و او هرچه بخواهد درخواست كند. بنده مى‌گويد: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌. صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ»، خداوند مى‌فرمايد: اين براى بنده‌

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٢٥؛ الشعب، ج ٢، ص ٤٤٧.