تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٠٣ - قرائت«مالك» در روايت قاريان هفتگانه

را نقل نكرده‌اند.»[١]

بيهقى اين حديث را از طريق حاكم روايت كرده، ليك متن را موافق نقل ابو داوود در كتاب سنن از هارون ثبت كرده است.[٢] ذهبى نيز در تلخيص، چنين نقل كرده است.

گزيده سخن آن كه قرائت بدون الف در روايتى از پيشينيان گزارش نشده است؛ جز آن‌چه مروان و امثال او در آن عهد، بدعت نهادند.

قرائت «مالِكِ» در روايت قاريان هفت‌گانه‌

عاصم و كسائى، از قاريان هفت گانه‌ «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» قرائت كرده‌اند. نيز خلف و يعقوب همين قرائت را برگزيده‌اند. اين، تنها قرائت مأثور از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم است كه صحابه بزرگ بر طبق آن قرائت مى‌كردند و مسلمانان نسل به نسل، آن را منتقل كردند؛ آن سان كه خواهد آمد.

ديگر قاريان هفت گانه «مَلِك يوم الدّين» قرائت كرده‌اند. نخستين كسى كه قرائت «مَلِك» را بر خلاف ديگر هم‌عصران خود، بدعت نهاد، مروان بن حكم بود. گروهى از قاريان متأخّر نيز از روى اجتهاد، آن‌را برگزيدند. همان‌گونه كه در آينده بيان خواهد شد، اجتهاد در قرائت مجالى ندارد؛ چرا كه قرائت، امرى توقيفى و بر نصّ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم استوار است كه عموم مسلمانان آن را براى يك‌ديگر نقل كرده‌اند و آن نيز همان قرائت حفص مى‌باشد كه سند آن، به امام اميرمؤمنان عليه السلام متصل است.

امام احمد بن حنبل گويد: «قرائت «مالك»، قرائت قديمى است.»[٣] منظور وى قرائت عموم پيشينيان، پيش از بدعت قرائت بدون الف به دست مروان است.

يحيى بن يعمر و ايوب سختيانى «مالك» را با اماله شديد قرائت كرده‌اند و

[١] . حاكم، ج ١، ص ٣٢٨.

[٢] . سنن بيهقى، ج ٣، ص ٣٤٩.

[٣] . بنگريد به: ابو داوود، ج ٢، ص ٢٤٨.