شيخ المفسرين، جمال الدين، ابوالفتوح رازى (از شخصيت‌هاى سده ششم) ٤٣ نام براى قرآن برشمرده‌[١] و امام المفسرين، ابوعلى، فضل بن حسن طبرسى- كه او نيز از شخصيت‌هاى سده ششم است- به چهار نام بسنده كرده است: قرآن، فرقان، كتاب و ذكر.[٢]

امام بدر الدين زركشى يادآور مى‌شود كه يكى از علما ( «حرالى» كه تصنيفى در همين موضوع دارد) نام‌هاى قرآن را به نود و اندى نام رسانده است. زركشى از قاضى ابوالمعالى عُزَيْزى‌[٣] بن عبدالملك ٥٥ نام نقل كرده است. وى ضمن برشمردن نام‌ها، براى هر يك شاهدى از قرآن آورده است.[٤]

البته بيشتر اين نام‌ها، اوصاف اشتقاقى است كه براى قرآن وجود دارد و بر قرآن حكيم اطلاق شده است؛ نه آن كه اسم خاص (عَلَم) باشند. اسامى خاصى كه بر قرآن اطلاق شده، بيشتر از نام‌هايى نيست كه طبرسى برشمرده است. اين نام‌ها به ترتيب اهميت، عبارت‌اند از: قرآن، فرقان، كتاب و ذكر.

نام گذارى به «قرآن»، بيش از ٦٥ بار در قرآن آمده است كه بيشتر آنها، معرّف به لام مى‌باشد و بدون لام، در پانزده مورد ياد شده است.

واژه «فرقان» در دو آيه، عنوان براى قرآن قرار گرفته است.[٥] اين نام‌گذارى بدين اعتبار است كه قرآن، جداكننده هدايت از گمراهى است.[٦]

[١] . ابو الفتوح، ج ١، ص ٨.

[٢] . مجمع البيان، ج ١، ص ٤١.

[٣] . ابو المعالى عُزَيزى، معروف به« شَيْذله»، يكى از فقيهان شافعى و صاحب« البرهان فى مشكلات القرآن» است. او در سال ٤٩٤ از دنيا رفت.( بنگريد به: ابن خلّكان، ج ١، ص ٣١٨).

[٤] . بنگريد به: البرهان، ج ١، ص ٢٧٣- ٢٨١.

[٥] .« تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‌ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً»( فرقان( ٢٥) ١)؛« وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ. مِنْ قَبْلُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ»( آل عمران( ٣) ٣ و ٤).

[٦] .« شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى‌ وَ الْفُرْقانِ»؛« ماه رمضان‌[ همان ماه‌] است كه در آن، قرآن فرو فرستاده شده؛[ كتابى‌] كه مردم را راهبر و[ دربردارنده‌] دلايل آشكار هدايت و[ ميزان‌] تشخيص حق از باطل است.»( بقره( ٢) ١٨٥).