تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٩٣ - قرائت«مالك يوم الدين»

مى‌گرديد و ديگرى، زمانى كه سوره را به پايان مى‌برد.»[١]

[١/ ٨١] صدوق با سند خود به ابن عروبه از قتاده از حسن روايت كرده است كه سَمُرة بن جندب و عمران بن حُصَين گفت و گو مى‌كردند. سمره گفت: از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دو سكت به ثبت رسيده است: سكت هنگام تكبير و سكت در پايان قرائت و زمانى كه به ركوع مى‌رفت.»

قتاده سكت دوم را هنگامى ياد كرده كه پيامبر قرائت‌ «غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ» را به پايان مى‌رساند؛ يعنى سمره چنين چيزى را نقل كرده بود و عمران آن را انكار مى‌كرد. وى گويد: «در اين باره به ابىّ بن كعب نامه نوشتيم. او در پاسخ نوشت:" سمره چنين چيزى را [از پيامبر] ثبت كرده بود."» ابن ماجه نيز اين مطلب را در حديثى صحيح، از سعيد از قتاده روايت كرده است.[٢]

صدوق با اين روايت استدلال كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم، آمين نمى‌گفت؛ چراكه ذكر آمين با سكوت منافات دارد.

قرائت «مالِكِ يَومِ الدّينِ»

[١/ ٨٢] ابو داوود در سنن، از احمد بن حنبل از عبد الرزاق از معمّر روايت كرده است كه زهرى- يا ابن مسيّب- گفت: «پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، ابوبكر، عمر و عثمان، «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌خواندند و نخستين كسى كه" مَلِك" قرائت كرد، مروان بود.»

ابو داوود گويد: «حديث ياد شده صحيح‌تر از اين حديث است كه زهرى از انس از سالم از پدرش نقل مى‌كند كه گفت: «شنيدم احمد مى‌گويد:" قرائت قديمى، «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» بود."»[٣]

[١] . التهذيب، ج ٢، ص ٢٩٧.

[٢] . خصال، ص ٧٤ و ٧٥. نيز بنگريد به: ابن ماجه، ج ١، ص ٢٧٨.

[٣] . ابو داوود، ج ٢، ص ٢٤٨.