[١/ ٤٣٤] عبد الرزاق و بيهقى در الشعب، از حسن روايت كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «هرگاه خداوند نعمتى به بنده‌اى دهد و او خداى را بر آن، حمد كند، حمد خدا عظيم‌تر از آن خواهد بود؛ [نعمت ياد شده‌] هر چه باشد.»[٢]

[١/ ٤٣٥] حكيم ترمذى در النوادر، از انس از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده است:

«اگر همه گستره دنيا دردست يكى از افراد امت من باشد، آن گاه وى بگويد: «الْحَمْدُ لِلَّهِ»، حمد او بهتر از آن [چه در دست دارد] خواهد بود.»[٣]

[١/ ٤٣٦] احمد، مسلم و نسائى از ابو مالك اشعرى روايت كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «طهور بخشى از ايمان است؛ «الْحَمْدُ لِلَّهِ» ترازوى اعمال را پُر مى‌سازد؛ سبحان‌اللَّه بين آسمان و زمين را پر مى‌كند؛ نماز، نور؛ صدقه، برهان؛ صبر، روشنايى؛ و قرآن حجتى عليه يا براى توست. هر انسان، صبح را آغاز مى‌كند و جان خود را يا [به‌خدا] مى‌فروشد و آن را [از عذاب‌] مى‌رهاند؛ يا به هلاكت مى‌افكند.»[٤]

[١/ ٤٣٧] سعيد بن منصور، احمد، ترمذى- در حالى كه حديث را حسن دانسته است- و ابن مردويه از مردى از بنى سليم روايت كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «سبحان اللَّه، نيمى از ترازوى اعمال است؛ «الْحَمْدُ لِلَّهِ» ترازو را پر مى‌كند؛ اللَّه اكبر فاصله بين آسمان و زمين را پر مى‌سازد؛ طهور، نيمى از ترازو؛ و روزه، نيمى از صبر است.»[٥]

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٣١؛ الشعب، ج ٤، ص ٩٨.

[٢] . الدرّ، ج ١، ص ٣١؛ المصنّف، ج ١٠، ص ٤٢٤؛ الشعب، ج ٤، ص ٩٨؛ كنز العمّال، ج ٣، ص ٢٦٣؛ قرطبى، ج ١، ص ١٣١، در اين نقل آمده است:« حسن گفت: الحمد للَّه‌برتر از هر نعمت است.»؛ ابن كثير، ج ١، ص ٢٥، به نقل از انس.

[٣] . الدرّ، ج ١، ص ٣١؛ النوادر، ج ٢، ص ٢٦٧؛ قرطبى، ج ١، ص ١٣١؛ ابن كثير، ج ١، ص ٢٥.

[٤] . مسند احمد، ج ٥، ص ٣٤٢؛ مسلم، ج ١، ص ١٤٠؛ نسائى، ج ٢، ص ٥؛ الدرّ، ج ١، ص ٣١، وى آن را به ابو موسى اشعرى نسبت داده است.

[٥] . الدرّ، ج ١، ص ٣١، مسند احمد، ج ٤، ص ٢٦٠؛ ترمذى، ج ٥، ص ١٩٧؛ كنز العمّال، ج ١، ص ٤٦٤.