شرح الهيات شفاء - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٠٩ - بررسى ادلّه كسانى كه « دو» را عدد نمى دانند

   لكن، حقيقت آن است كه: واحد، از آن جهت كه واحد است به دو نصف، تقسيم نمى شود. بلكه، واحد از آنرو كه با (٢٢) برابر است، قابل تقسيم بر دو مى باشد. در واقع، ( ٢٢ ) است كه بر دو (٢) تقسيم مى شود، و نتيجه اش (٢١) مى گردد.

   امّا، «واحد» از آنرو كه «واحد» است يك امرِ بسيط است، و هرگز پذيراى تقسيم نيست. هر چيزى از آن جهت كه «واحد» است، هيچ كثرتى را نمى توان در آن فرض كرد.

   امّا مى توان يك عدد صحيح را با يك عدد كسرى مساوى گرفت؛ چنانكه يك (١) مساوى با (٢٢) مى باشد. در اين صورت است كه (٢٢) بر عدد «دو» (٢) تقسيم مى شود. و هر كدام آنها به (٢١) تبديل مى شود.

   به هر حال، آنچه در بين فلاسفه رياضى معروف است، اين است كه «واحد» مبدأ اعداد است؛ و عدد از «دو» شروع مى شود.

   برخى ديگر از اين هم گام خويش فراتر نهاده و گفته‌اند: «دو» هم عدد نيست، بلكه عدد از «سه» آغاز مى گردد. اينان نيز براى اثبات مدّعاى خويش دلائلى اقامه كرده‌اند.

بررسى ادلّه كسانى كه «دو» را عدد نمى‌دانند

در اينجا مصنف به بررسى نظر كسانى مى پردازد كه «دو» را عدد نمى دانند. درباره «يك» نظر جناب شيخ هم اين است كه «يك» عدد نيست و تعريف عدد را بر آن صادق نمى داند. امّا، درباره «دو» معتقد است كه تعريف عدد بر آن صادق است. ولى كسانى مى گويند «دو» هم عدد نيست، و به چند وجه تمسّك كرده‌اند؛ كه به عقيده شيخ اين وجوه، بسيار ضعيف است. از جمله آنها:

   وجه نخست: گفته‌اند ما همه اعداد را به دو دسته تقسيم مى كنيم: يك دسته اعداد فرد و يك دسته اعداد زوج. مبدأ اعدادِ فرد، واحد است و مبدأ اعدادِ زوج، اثنان است. همانگونه كه مبدأ اعداد فرد، جزء اعداد نيست، بلكه مبدأ است؛ مبدأ اعداد زوج هم، عدد نيست؛ بلكه مبدأ است. همانگونه كه «يك» (١) را جزء