تحولات جامعه‌ها تابع وضع اقتصادى است، و پديده‌هاى اقتصادى عامل تمام جنبش‌هاى اجتماعى است، و نظام متكى بر سرمايه، حالتى موقتى است، و ارزش هر چيزى به مقدار كارى كه در آن ذخيره شده است، بستگى دارد و ...

لفظ سرمايه‌دارى، در زمان ما به نظام اجتماعيى اطلاق مى‌شود كه در آن، كارگران مالك ثروتى كه مورد بهره‌بردارى واقع مى‌شود، نيستند، و نيز به روش كسى اطلاق مى‌شود كه معتقد است تفكيك كار از سرمايه بهترين وسيله افزايش ثروت و تحقق رفاه و عدالت و فراوانى خير و سعادت است.

سرمايه‌اى منسوب به سرمايه است. مى‌گويند: انسان سرمايه‌اى يا مشروع سرمايه‌اى يا نظام سرمايه‌اى و امثال آن.

رأى‌

فارسى/ رأى‌

فرانسه/Opinion

انگليسى/Opinion

لاتين/Opinio

رأى در لغت به معنى اعتقاد، عقل و تدبير است. مثلا مى‌گويند: آن را عينا ديد. يعنى به مقتضاى مشاهده عينى در مورد آن نظر داد. گفته‌اند رأى عبارت است از اعتقاد نفس به يكى از دو امر متناقض، تحت تأثير غلبه ظن. و نيز گفته‌اند:

رأى عبارت است از تحقيق در مقدماتى كه كسب مطلوبى از آن مورد نظر باشد. ابن سينا گويد: «رأى مقدمه‌ايست كلى و پسنديده در اينكه فلان چيز موجود است يا موجود نيست، برقرار است يا برقرار نيست، صواب است يا خطاست.» (نجات) اما ظن معرفتى است نازل‌تر از يقين و محتمل شك، و به سطح علم نمى‌رسد، به اين جهت جرجانى گفته است:

ظن «عبارت است از اعتقاد راجح توأم با احتمال نقيض آن.» در اصطلاح ما رأى يكى از حالات نفس است كه متكى است بر اعتقاد نفس به صدق قضيه، با قبول اينكه شايد نفس در اين اعتقاد خطا كرده باشد. به اين جهت كانت گفته است: رأى عبارت است از اعتقاد به صدق قضيه، با علم به اينكه اسباب و انگيزه‌هاى عينى و ذهنى موجود، براى اين اعتقاد كافى نيست.

هر قضيه‌اى كه كسى آن را فرض كرده باشد، يك رأى است. فرق رأى و يقين اين است كه يقين، اعتقادى است مستند به علل ايجاب‌كننده كه نتيجه مطلوب ضرورة از آن برخواهد آمد. مثل اعتقاد به اينكه ٤ ٢* ٢، در حالى كه رأى عبارت از اعتقادى است كه اسباب ايجاب آن قوى‌تر از اسباب نفى آن است. مثل اعتقاد به اينكه اقتصاد تحت نظارت بهتر است از اقتصاد آزاد. و اگر اسباب نفى و ايجاب مساوى يكديگر باشند، عقل از صدور حكم امتناع مى‌كند و گرفتار شك مى‌شود.

پس رأى عبارت است از اعتقاد محتمل نه اعتقاد يقينى و حد وسط بين شك و يقين است.

رأى عام عبارت است از اعتقاد جمعى يا اعتقادى كه مورد قبول همگان باشد. چنين اعتقادى ايجاب نمى‌كند كه دارندگان آن به خطا يا ضعفى كه در آن است، آگاه باشند.

سخنى كه مطابق ظاهر يا مطابق واقع يا مطابق رأى عام باشد، رأى مقبول يا اجماع (Doxologie( ناميده مى‌شود. لفظ دو كسولوژى مركب از دو جزء است:Doxa به معنى عقيده و لوگوس به معنى علم. لفظ ارتودوكسى هم به معنى رأى صحيح است.

سنجش آراء، روشى است براى ارزيابى شناخت تمايلات عمومى.

رؤيا

رؤيا چيزى است كه در خواب ديده مى‌شود. جمع اين كلمه رؤى است. رؤيا به احلام در حال بيدارى نيز اطلاق مى‌شود. فرق رؤيا و رؤيت اين است كه رؤيا مخصوص چيزى است كه در خواب باشد. در حالى كه رؤيت مخصوص بيدارى است. پس رؤيا در خيال است و رؤيت در چشم است. و نيز رؤياها در دل است. از اين قبيل است رؤياهاى مصلحان اجتماعى و احلام فيلسوفان. (رجوع كنيد به حلم).

رؤيت‌

فارسى/ ديدن‌

فرانسه/Vision

انگليسى/Vision

لاتين/Visio