فرهنگ فلسفى - جميل صليبا- منوچهر صانعى دره بيدى - الصفحة ٢٦٢ - ب- معنى خاص
٣- بيان كردن يا تصميم گرفتن به انجام كار.
٤- تنفيذ يا گذراندن و اجرا كردن. (رجوع كنيد به اراده)
تنفيس
فارسى/ غمزدائى
فرانسه/Abreaction
تنفيس به معنى غمزدائى و شاد كردن است. فرويد اين اصطلاح را به اجراى عملى اطلاق كرده است كه موجود زنده براى رهائى از بعضى انفعالات و حالات معين، بدان متوسل مىشود. زيرا اگر او به چنين عملى اقدام نكند، به بعضى اضطرابات روانى هميشگى گرفتار مىشود.
و نيز اين اصطلاح را به اجراى اعمال دفاعى اطلاق مىكنند. و نيز به معنى كاهش سختى و شدت نفسانى ناشى از اميال سركوفته، استعمال شده است.
تنويع
فارسى/ تقسيم به انواع
فرانسه/Specification
انگليسى/Specification
تنويع به معنى تشخيص انواع در يك جنس واحد است.
اين تقسيم مستلزم تركيب است زيرا تنويع شىء عبارت است از تركيب آن از يك موضوع و يك صفت متناسب با آن.
در نظر هاملن، تقسيم به انواع، قانونى است كه فكر را برمىانگيزد تا هنگام توجه به يكى از صفات، تصور كند كه اين صفت مورد توجه، جنسى است كه نياز به فصل دارد تا نوعى را تشكيل دهد. گوئى در نظر او تنويع عبارت است از اينكه فصلى به يكى از عناصر فكرى افزوده شود تا نوع تشكيل گردد. اما در نظر كانت، اين قانون عبارت است از اصل منطقىاى كه عقل را برمىانگيزد تا تقسيم بندى موجودات را در جايى متوقف نكند. اين قانون در نظر او مستند به قانون استعلائى ديگرى است كه مقرّر مىدارد كه عقل در كار تقسيم تا بىنهايت پيش رود و گمان برد كه تقسيمپذيرى اشياء نهايت ندارد. (رجوع كنيد به نوعى)
تنويم
فارسى/ خواب كردن مصنوعى
فرانسه/Hypnose
انگليسى/Hypnosis
تنويم به معنى خوابيدن است. اما در اصطلاح پزشكان به معنى چرت زدن است. يعنى حالت شبيه خواب كه يا بطور طبيعى، و بىاراده و يا بطور مصنوعى و توسط شخص خوابكننده ايجاد مىشود. به حالات مختلف جسمانى و نفسانى مثل حالت راه رفتن در خواب نيز تنويم گويند. اين حالت ويژگىهاى بسيار دارد؛ از جمله اينكه حركات غير ارادى و ايجاد خلل در حافظه و شخصيت و ادراك، پذيرش تلقين و تسليم شدن شخص خواب در مقابل شخص خوابكننده افزايش مىيابد. حالات بىارادگى و بىهوشى نيز صورتى از تنويم به حساب مىآيد. اصطلاح خواب مغناطيسى به پديدارهاى مربوط به خواب، يا به روشهاى ايجاد خواب مصنوعى، يا به بعضى معالجات ناشى از اين نوع خواب، اطلاق مىشود.
تهكّم
فارسى/ ريشخند
فرانسه/Ironie
انگليسى/Irony
لاتين/Ironia
تهكم به معنى استهزا و مسخره كردن است. و به معنى سخنى است كه ظاهر آن جدى و باطن آن شوخى باشد.
روش تهكم نزد سقراط اين است كه انسان از چيزى سؤال كند و نسبت به آن اظهار جهل كند. ابتداى اين روش به اين صورت است كه شخص سئوالكننده چنان اظهار بىخبرى كند كه گمان كنند او واقعا نادان است. و بعد از قبول سخنان مقابل، پرسشهائى را براى او مطرح كند تا شك و ترديد وى را نسبت به درستى عقايد خود برانگيزد؛ به نحوى كه هر چه در بحث و مذاكره پيش روند، وى به تناقضات