فرهنگ فلسفى - جميل صليبا- منوچهر صانعى دره بيدى - الصفحة ٦٢٨ - ن
٣- فرق سودمند و زيبا اين است كه شىء زيبا در درون انسان ايجاد سرور و رضايت مىكند، بدون اينكه تصور خاصى عنوان شده باشد اما شىء سودمند نياز معينى را بر مىآورد و مىتوان توسط آن به شىء مطلوب دست يافت.
٤- سودمند غير از لذت بخش است، چنانكه زيانمند غير از دردناك است. زيرا ممكن است چيزى در آن واحد سودمند و دردناك و يا زيانمند و لذت بخش باشد و چه بسا چيزى را كه زيانمند است سودمند مىدانيم. اما بعضى اقتصاددانان اصطلاح سودمند را به چيزى اطلاق مىكنند كه ارضاكننده نيازهاى ما باشد نه اينكه فقط سودمند حقيقى باشد.
٥- در نظر اسپينوزا سودمند بر دو قسم است. اول آنچه موجب هماهنگى با شرايط محيط طبيعى و اجتماعى مىگردد، دوم آنچه موجب رشد قوّه عاقله مىشود و سودمند واقعى، اين نوع دوم است.
٦- نافع يكى از اسماء حسناى الهى است. (رجوع كنيد به الم، جمال، لذت).
نتيجه
فارسى/ زاده
فرانسه/Conclusion
انگليسى/Conclusion
لاتين/Conclusio
زاده شىء ثمر و ميوه آن است. مثلا نتيجه كتاب مباحث پايان آن است كه شامل مطالب اصلى است و نتيجه گردهمآيي، قرارهايى است كه در پايان آن ذكر مىشود. قضيه نتيجه پى آمد قضاياى ديگرى است كه مقدمات ناميده مىشود و نزد منطقيان نتيجه قياس، قولى است كه لازمه تركيب آن است. ابن سينا گويد: «هر قياس اقترانى مركب از دو مقدمه است كه در يك حد مشترك و در دو حد متفاوتاند. پس حدود (مقدمات) سه عدد است. حد مشترك حذف مىشود و دو حد ديگر را به هم پيوند مىدهد. اين امر لازم قياس» يا نتيجه آن است. (نجات).
(علم) النجوم
رسى/ ستارهبينى
فرانسه/Astrologie
انگليسى/Astrology
ستارهبينى يا علم احكام ستارهها، علمى است كه در مورد خورشيد و ماه و ستارگان ديگر از اين جهت كه ممكن است توسط آن، احوال جهان شناخته شود، بحث مىكند. ابن سينا گويد: احكام نجوم، علم تخمينى است «و مقصود از آن، اين است كه با مقايسه ستارگان با يكديگر، و با مقايسه آنها با برجهاى آسمان، و مقايسه همه اينها با زمين، از اشكال ستارگان به احوال ادوار عالم و ملك و ممالك و شهرها و زاد و ولدها و دگرگونىها و حركات و اختيارات و مسائل، حكم شود.» (رسائل هفتگانه، رساله پنجم در اقسام علوم عقلى). علماى اين صناعت معتقدند كه توسط اين علم مىتوانند «موجودات عالم عناصر را پيش از پيدايش بشناسند و اين معرفت از شناخت قواى ستارگان و تأثير آنها در عناصر جمع و مفرد، به دست مىآيد. به اين جهت اوضاع افلاك و ستارگان دالّ بر انواع و اشخاصى است كه به وجود خواهد آمد.» (ابن خلدون مقدمه) برتلو (Berthelot( عنوان زيستشناسى ستارهاى را (Astrobiologie( به مجموع نظرياتى اطلاق كرده است كه مقرر مىدارد كه حركات ستارگان و رشد گياهان و زندگى حيوانات، يك مجموعه واحد تشكيل مىدهند و اجزاء اين مجموعه از طريق روابط داخلى تابع يك نظام آسمانى واحد، يكديگر را تقويت مىكنند.
نحله
فارسى/ مذهب
فرانسه/Secte
انگليسى/Sect
لاتين/Secta
١- نحله به معنى دين و عقيده و مذهب است.
شهرستانى در مقدمه كتاب ملل و نحل خود چنين آورده است: «چون خداوند توفيق مطالعه نوشتههاى پيشوايان دين و مذهب و اهل عقايد و آراء، و اطلاع از منشأ آنها و دستيابى به رد و قبول آنها را به من عطا فرمود، خواستم اين اطلاعات را در كتاب كوچكى فراهم آورم كه شامل تمام اديان و مذاهب