ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٩ - باب در بيان نماز جماعت و فضيلت آن

سراشيبى قرار گرفته يا فرورفتگى در آن باشد اختلاف ارتفاع امام و مأمومين اشكالى ندارد. (يعنى طرف قبله بالا باشد و امام ناچار در آنجا بايستد در صورت استواء زمين اشكالى ندارد).

و سؤال كردند اگر امام در محلّى پائين‌تر از موضع كسانى كه پشت سر او نماز مى‌كنند بايستد چه حكمى دارد؟ فرمود: اشكالى بر آن نيست. و باز آن حضرت فرمود:

هر گاه شخص بر بام خانه يا مانند آن بايستد چه دكّان باشد و چه محلّ ديگرى و امام بر روى زمين نماز كند و سطح محلّى كه امام بر آن نماز مى‌كند، پائين‌تر از آن شخص مأموم باشد آن شخص ميتواند به او اقتدا كرده پشت سر امام نماز بخواند، هر چه ارتفاع محلّ ايستادن او از امام بسيار بلندتر باشد (بطور خلاصه مأموم مى‌تواند بر بلندى بايستد با هر ارتفاعى).

١١٤٧- موسى بن بكر از امام كاظم ٧ سؤال كرد در مورد شخصى كه به تنهائى بعنوان يك صفّ بايستد، آن حضرت در پاسخ فرمود: اشكالى ندارد، صف خود از يكى يكى افراد كه مى‌آيند و در كنار هم مى‌ايستند پديد مى‌آيد.

١١٤٨- از عبد الرّحمن بن أبى عبد اللَّه روايت كرده‌اند كه گفت: از امام صادق ٧ شنيدم كه ميفرمود: هر گاه داخل مسجد شدى و امام در ركوع بود و بنظرت رسيد كه اگر بخواهى بطرف او بروى و به صفّ برسى در اين فاصله امام سر