ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٨٩ - باب وجوب نماز جمعه و فضيلت آن و نيز چگونگى خطبه و نماز جمعه

١٢٣٦- و عبد الرّحمن بن حجّاج از امام كاظم ٧ روايت كرده در مورد اين مسأله كه شخص در روز جمعه در نماز جمعه باشد و چون امام به ركوع رود بواسطه تنگى جاى صفوف و فشار جمعيّت مردم او را از صف بيرون كرده و به ديوار يا ستونى بچسبانند و بدين سبب او نتواند همراه جماعت ركوع كند و بسجده رود تا وقتى كه مردمان از سجده سر بردارند، آيا چنين شخصى تنها ركوع مى‌كند و سجود ميرود و به صف نمازگزاران كه برخاسته و متوجّه ركعت ديگر شده‌اند مى‌پيوندد؟ يا چكار ديگرى مى‌كند؟ امام ٧ در پاسخ اين مسأله فرمود: ركوع و سجود ميكند، آنگاه برمى‌خيزد و خود را به صف مى‌رساند (و آن مقدار كه با امام مفارقت پيدا كرده و از اختيار او خارج بوده) اشكالى ندارد.

١٢٣٧- سليمان بن داود منقرى از حفص بن غياث روايت كرده كه گفت: از امام صادق ٧ شنيدم كه ميفرمود در باره شخصى كه نماز جمعه را دريابد در حالى كه مردم بسيار انبوه بوده و ازدحام كنند، و او با امام تكبير گويد و به ركوع رود ولى از ازدحام جماعت نتواند بسجود رود، بعد امام و مأمومين برخيزند و مشغول ركعت دوم نماز شوند و او نيز با ايشان ايستاده باشد، پس امام به ركوع ركعت دوّم رود و اين شخص بسبب ازدحام و انبوهى نمازگزاران نتواند به ركوع رود ولى بتواند سجود كند، در اين صورت چه كند؟ آن حضرت فرمود: امّا ركعت اوّل اين‌