ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٤٥ - (باب خمس)

است كه: خمس بعد از آن احتساب مى‌شود كه مخارج سال برداشت شده باشد.

١٦٥٣- و ابو عبيده حذّاء از امام ابو جعفر ٧ روايت كرده است كه فرمود: هر اهل ذمّه‌اى كه زمينى را از مسلمانى بخرد خمس بر ذمّه‌اش تعلّق ميگيرد.

شرح: «ظاهرا مراد خمس محصول اراضى مزروعى است كه اگر در دست مسلمان بوده و عشريّه ميداده اكنون كه به دست ذمّى افتاده بايد خمس يعنى دو برابر مسلمان صدقه پردازد، و مراد خمس اصطلاحى نيست بلكه مراد زكات است، و شيخ طوسى- رحمة الله عليه- در خلاف در كتاب زكات مسأله ٨٤ فرموده «اذا اشترى الذمّى أرضا عشريّة وجب عليها فيها الخمس» اگر ذمّى ارض عشريّه را بخرد واجب است بجاى عشر خمس- يعنى دو برابر زكات بدهد. و گفته است: در اين مسأله كسى مخالف نيست و بعد به همين خبر تمسّك نموده است، و بنا بر اين ايراد روايت در كتاب خمس نامناسب مينمايد و درست آن بود كه در كتاب زكات ذكر مى‌شد».

١٦٥٤- و محمّد بن مسلم از امام باقر يا صادق عليهما السّلام روايت كرده كه فرمود:

سخت‌ترين گرفتارى مردم در روز قيامت اين است كه صاحب خمس بپا خيزد و بگويد: خدايا خمس من! و ما آن را به شيعيانمان بخشيديم، و ذمّه ايشان را برى ساختيم، براى اينكه پاك‌زاده باشند يا ولادت اينان پاك باشد (يعنى تكوّن نطفه از غذاى حلال باشد).

١٦٥٥- و مردى به نزد امام امير المؤمنين ٧ آمد، و گفت: يا