تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٢٢ - استعاذه

ببنديد و درهاى طاعت را با بردنِ نام خدا بگشاييد.»[١]

[١/ ١٤٤] عياشى با سند خود به حلبى چنين روايت كرده است: «از امام صادق عليه السلام درباره پناه بردن از شيطان هنگام آغاز هر سوره پرسيدم. حضرت فرمود:" آرى، از شيطان رانده شده به خدا پناه ببر."»[٢]

[١/ ١٤٥] صدوق از ابو احمد، هانى بن محمد بن محمود از پدرش با سندى مرفوع از امام موسى بن جعفر عليه السلام روايت كرده است كه امام عليه السلام در حضور هارون‌الرشيد، هنگام استشهاد به آياتى از قرآن، استعاذه كرد و بسم اللَّه گفت، سپس آيه را تلاوت كرد ... فرمود: «أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم. بسم اللَّه الرّحمان الرّحيم. «وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى‌ وَ هارُونَ‌ ... وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى‌ وَ عِيسى‌ ...»[٣].» امام عليه السلام آيات ياد شده را شاهد بر اين مطلب آورد كه ذرّيه بر فرزند دختر نيز صدق مى‌كند.[٤]

آيه‌ «فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ‌ ...»[٥]؛ يعنى هرگاه آهنگ قرائت آن را كردى؛ هم‌چون آيه‌ «إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً»[٦]؛ يعنى هرگاه آهنگ نجوا با او كرديد. نيز مانند آيه‌ «إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ‌ ...»[٧]؛ يعنى هرگاه اراده كرديد به نماز برخيزيد.[٨]

***

امر به استعاذه هنگام تلاوت قرآن، ظهور در وجوب دارد و دست كم، تأكيد استحباب را مى‌رساند. شيخ ابو جعفر طوسى گويد: «استعاذه هنگام تلاوت، بى‌هيچ خلاف، مستحب غير واجب است.»[٩]

[١] . بحار الانوار، ج ٨٩، ص ٢١٦؛ الدعوات، ص ٥٢.

[٢] . عياشى، ج ٢، ص ٢٩٢.

[٣] . انعام( ٦) ٨٤ و ٨٥.

[٤] . العيون، ج ١، ص ١٨.

[٥] . نحل( ١٦) ٩٨.

[٦] . مجادله( ٥٨) ١٢.

[٧] . مائده( ٥) ٦.

[٨] . طبرسى گويد:« معنايش اين است: هرگاه اراده كرديد به نماز بايستيد.»( مجمع البيان، ج ٣، ص ٢٨٢).

[٩] . التبيان، ج ١، ص ٤٢٥.