تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٠٨ - ٦ اسرار و رموز

كه" ق" ناميده مى‌شود و آسمان دنيا بر روى آن قرار دارد.»[١]

[م/ ٢٨١] ابن منذر، ابن مردويه، ابو الشيخ و حاكم از عبداللَّه بن بريده نقل كرده‌اند: « [" ق"] كوهى زمرّدين است كه بر دنيا احاطه دارد و دو شانه آسمان، بر آن قرار دارد.»[٢]

[م/ ٢٨٢] ابن ابى الدنيا و ابو الشيخ از ابن عباس چنين روايت كرده‌اند: «خداوند كوهى را به نام" ق" آفريد كه بر جهان احاطه دارد و ريشه‌هاى آن به سمت صخره‌اى است كه زمين روى آن قرار دارد.»[٣]

[م/ ٢٨٣] از مجاهد نقل شده: «كوهى گرداگرد زمين است.»[٤]

[م/ ٢٨٤] ابن بابويه با سند خود به ثورى، از امام صادق عليه السلام روايت كرده: « «ق» كوهى گرداگرد زمين است و سبزى آسمان از آن مى‌باشد و خداوند با آن، زمين را از لرزاندن ساكنانش، نگه مى‌دارد.»[٥]

[م/ ٢٨٥] على بن ابراهيم با سند خود به امام باقر عليه السلام روايت كرده است كه حضرت فرمود: « «ق» كوهى گرداگرد دنيا، از زمرّد سبز است و سبزى آسمان از اين كوه مى‌باشد.»[٦]

[م/ ٢٨٦] در روايتى ديگر آمده: «ق» كوهى گرداگرد دنيا و از وراى يأجوج و مأجوج است و اين، سوگند مى‌باشد.[٧]

روايات از اين قبيل فراوان است.

***

در آغاز سوره قلم، «ن» آمده است.

چند دسته روايت در اين باره از ابن عباس و اصحاب او گزارش شده است.

[١] . الدرّ، ج ٧، ص ٥٨٩؛ ابن ابى حاتم، ج ١٠، ص ٣٣٠٧.

[٢] . الدرّ، ج ٧، ص ٥٨٩؛ حاكم، ج ٢، ص ٤٦٤؛ العظمه، ج ٤، ص ١٤٨٩.

[٣] . الدرّ، ج ٧، ص ٥٨٩؛ العظمه، ج ٤، ص ١٤٨٩.

[٤] . الدرّ، ج ٧، ص ٥٨٩؛ عبد الرزاق، ج ٣، ص ٢٢٧.

[٥] . المعانى، ص ٢٢ و ٢٣.

[٦] . قمى، ج ٢، ص ٢٦٨.

[٧] . همان، ص ٣٢٣.