تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥٩ - تابعان بزرگ

حجت است. شيخ كلينى روايت مسندى از او در باب وصيت‌هاى [امير مؤمنان عليه السلام‌] به امام حسن مجتبى عليه السلام نقل كرده است.[١] طبرى در تفسير از او روايت كرده است.

طبرسى و قمى نيز از طريق ابو حمزه ثمالى از وى روايت كرده‌اند. شهر بن حوشب در سال ١١١ درگذشت.

٢٤. قتادة بن دِعامه، ابو خطاب سدوسى بصرى: وى تابعى و عالمى بزرگ و فقيه اهل بصره بود. ابو عبيده گويد: «او جامع‌ترين مردم بود.» ابو حاتم مى‌گويد:

«احمد بن حنبل هنگام ياد كرد قتاده، بسيار او را ستود و از دانش و فقه و شناخت او نسبت به اختلاف نظرها و تفاسير بسيار سخن گفت و وى را به حافظه سرشار و فقاهت توصيف كرد و گفت:" كمتر كسى را مى‌يابى كه از وى پيش افتد، ولى همانند او، شايد [پيدا شود.]"»[٢] او از انس بن مالك و گروهى از صحابه روايت شنيد و بيشترين روايت او از بزرگان تابعان، هم‌چون سعيد بن مسيّب، عكرمه، ابى شعثاء، جابر بن زيد، حسن بصرى و ديگران است. وى در سال ١١٨ به سبب طاعون درگذشت.

٢٥. زيد بن اسلم عَدَوى، ابو اسامه و گفته مى‌شود: ابو عبداللَّه مدنى، فقيه و مفسّر. وى آزاد شده عمر بن خطاب بود و مدارج ترقى را پيمود و از تابعان بزرگ شد.[٣] او از پدرش، ابن عمر، ابو هريره، عايشه، جابر، انس و ديگران دانش فرا گرفت. زيد بن اسلم صحابى امام زين العابدين عليه السلام بود و با آن حضرت نشست‌هاى بسيارى داشت. وى در مسجد مدينه، حلقه درسى داشت كه بيشتر فقها- كه گاه، به چهل نفر مى‌رسيدند- در آن حاضر مى‌شدند. او از امام باقر و صادق عليهما السلام روايت نقل كرده است. هم‌چنين وى تفسيرى دارد كه پسرش، عبد الرحمان، آن را نقل كرده است. او در سال ١٣٦ از دنيا رفت.

[١] . كافى، ج ١، ص ٢٩٨. نيز بنگريد به: معجم رجال الحديث، ج ١٠، ص ٥٠؛ تهذيب التهذيب، ج ٤، ص ٣٢٤.

[٢] . تهذيب التهذيب، ج ٨، ص ٣٥٤ و ٣٥٥.

[٣] . طبقات المفسرين، ج ١، ص ١٧٦ و ١٧٧؛ تقريب التهذيب، ج ١، ص ٢٧٢.