مروى از ابى جعفر (ع) و از سعيد ابن جبير و مجاهد نيز روايتست كه مراد باين شخصى است كه عطائى بكسى دهد بطمع آنكه زياده از آن باز ستاند و اين رباى حلال است و صاحبش را نه مزد باشد از خدا و نه وزر بر او مترتب شود بجهت اين رسول (ص) آن را نهى فرموده و گفته سزاوار نيست كه شخصى باين قصد عطيه كند چه ثوابى بر آن مترتب نخواهد شد و كريمه لا تمنن تستكثر در معنى اينست و نزد سدى آيه در شأن بنى ثقيف آمد كه ربا دادندى حق تعالى فرمود كه آن را نزديك او سبحانه زيادتى نباشد وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ و آنچه مى‌دهيد از زكاة مفروضه يا صدقه مندوبه كت در دادن آن بمستحق‌ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ‌ ميخواهيد ثواب خداى را و رضاى او را يعنى آن را خالصا لوجه اللَّه و ابتغاء لمرضات اللَّه ميدهيد بدون شايبه غرض ديگر از ريا و سمعه و مكافات زيادتى‌ فَأُولئِكَ‌ پس آن گروه كه زكاة و صدقه لوجه اللَّه دهند نه بقصد ديگر هُمُ الْمُضْعِفُونَ‌ ايشانند كه خداوند افزونيند از ثواب كه يكى را ده يا هفتصد يا بند و يا ايشانند كسانى زياده كننده‌اند ثواب و مال خود را ببركت زكاة پس مضعفون بنا بر اول بمعنى ذو الاضعاف من الثواب است و نظير اينست مقوى و موسر كه بمعنى ذى قوة و ذى يسار است و بنا بر ثانى اضعافست بمعنى تضعيف و الف لام بمعنى موصول اى الذين يضعفون ثوابهم و اموالهم بركة ايتاء الزكاة الواجبة او المندوبة و تغيير كلام از سنن مقابله كه ان انتم المضعفونست بجهة مبالغه است و التفات در آن بر احسن وجه گوييا بجهت تعريف حال ايشان بملائكه و خواص خلق خطاب فرموده كه فاولئك الذين يريدون وجه اللَّه بصدقاتهم المضعفون و اين امدحست مر ايشان را از آنكه خطاب كند و گويد انتم المضعفون و يا آنكه غرض تعميم احوال ايشان باشد بجميع خلايق و معنى اينكه كل من فعل ذلك كان كذلك سواء انتم الحاضرون او غيركم الذى هم الغائبون و محتمل است كه اولئك هم المضعفون خبر مبتداء محذوف باشد اى فمؤتوه اولئك هم المضعفون يعنى پس دهندگان آن چيز كه زكاة است ايشانند زياده كنندگان مثوبة خود و حذف آن بجهت دلالت كلام است بر آن و اين وجه اسهل است از روى ماخذ و اول املاء است بفايده و بنا بر موصولية عايد محذوفست كه راجع بما باشد اى المضعفون به يعنى ايشان زياده كنندگان ثوابند يا مال بآن دادن و در حديث آمده كه‌

ما نقص مال من صدقة

بصدقه دادن مال كم نشود و از امير المؤمنين (ع) مرويست كه‌

فرض اللَّه تعالى الصدقة تنزيها عن الكبر و الزكاة تسبيبا للرزق و الصيام ابتلاء لاخلاص الخلق و صلة