تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٨٢ - سوره الروم(٣٠) آيات ٣٠ تا ٣٩
نيز مروى است و نزد حسن صورت خطاب با حضرت رسالت است و مراد همه اهل ايمانند يعنى بدهيد اى مؤمنان بخويشان حق ايشان را از احسان و انعام و توقير و اكرام و صله رحم و لهذا ابو حنيفه باين آيه استدلال كرد بر وجوب انفاق ذوى الارحام و محارم گاهى كه عاجز باشند از كسب و متصف بفقر و شبهه نيست در آنكه آيه غير مصرح است بآن و نزد شافعى نفقه واجب نيست بر ذوى قرابة مگر بر والدين و ولد و اينموافق مذهب ما است و دليل بر آن اجماع اهل البيت است و احاديث صحيحه از سيد انبيا و ائمه هدى چه منطوق اين آيه دلالت صريح ندارد بر آن وَ الْمِسْكِينَ و بدهيد حق مسكين را كه بر قوت سنه قادر نباشد وَ ابْنَ السَّبِيلِ و راهگذريانرا از آنچه مقرر شده از وظايف اخماس يا زكاة و از اهل البيت عليه السّلام نقلست كه مراد امر است باغنياى اهل ايمان كه خمس را بذوى قرباى رسول صلّى اللَّه عليه و آله و بمساكين و ابن السبيل ايشان دهند و تفصيل اين در آيه وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ و در آيه إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى كه در سوره بنى اسرائيل و نحل مذكور است سمت تحرير ببسط دل پذير محتمل كشته ذلِكَ اين ايتاء حقوق بجماعت مذكوره خَيْرٌ بهتر است از امساك لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ براى كسانى كه ميخواهند وَجْهَ اللَّهِ ذات خداى را يعنى رضاى او را ميجويند و يا مراد ايشان وجه تقرب است بحق تعالى نه جهت ديگر از اعواض و اغراض كقوله تعالى إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلى وَ أُولئِكَ و آن گروه منفقان هُمُ الْمُفْلِحُونَ ايشانند رستكاران و فيروزى يافتگان چه تحصيل نعيم مقيم كردهاند ببسط انفاق بر اهل استحقاق وَ ما آتَيْتُمْ و آنچه ميدهند مِنْ رِباً از زيادتى محرمه در معامله و يا هديه و عطيه كه بآن توقع مزيد مكافات داريد نه قصد قربت لِيَرْبُوَا تا بيفزايد آن چيز فِي أَمْوالِ النَّاسِ در مالهاى مردمان يعنى آنچه ميدهيد از زيادت حرام در معاملات تا زيادتى در مال سود خواران بديد آيد و يا آنچه هديه بكسى ميدهيد بتوقع آنكه در اجلاب مال مردمان بجانب خود تا مال شما افزون گردد فَلا يَرْبُوا پس زياده نميشود آن مال عِنْدَ اللَّهِ نزد خدا و بركت از آن برميخيزد و مع ذلك سبب عقوبت ميگردد بنا بر وجه ثانى موجب مثوبة و اجر نميشود نزد حقتعالى بجهة عدم قصد قربت و اخلاص قول اول كه رباى محرم منقولست است از حسن و جبائى پس بنا بر اين آيه مانند آيه يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ است و قول ثانى كه مراد هديه دادنست بطمع زياده گرفتن از مردمان منقولست از ابن عباس و طاوس و