تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢١٦ - سوره لقمان(٣١) آيات ٢٠ تا ٢٩
كه آن لا تبعوه است چنان كه باين مفسر شده و ملخص سخن آنست كه شيطان ايشان را ميخواند بتقليد آباى ايشان و ترك اتباع آنچه بر پيغمبر آمده از طريق هادى كه اسلامست و اين موجب وصولست بعذاب نيران پس بحسب حقيقة شيطان داعى ايشانست بآتش و گويند ضمير راجع بآباء است و معنى اين كه ايشان تابع پدران خودند و اگر چه شيطان داعى آباى ايشان بود بعذاب آخرت كه آتش سوزانست وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ و هر كه تفويض نمايد و واگذارد امر خود را و توكل نمايد و بالكلية توجه نمايد إِلَى اللَّهِ بدرگاه خداى وَ هُوَ مُحْسِنٌ و حال آنكه او نيكوكار باشد در عمل خود يعنى موحد چه نيكويى عمل فرع توحيد است و يا عمل او بر وجه اخلاص بود و يا منقاد او باشد در جميع اوامر و نواهى كه متضمن علم و عملست فَقَدِ اسْتَمْسَكَ پس هر آينه دست زده است و آويخته بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى بدست آويز محكم يعنى باوثق آن چيزى كه دست در آن زنند و بآن آويخته شوند اين تمثيل متوكل مشتغل بطاعة است بكسى كه اراده كرده باشد كه ترقى نمايد بكوه بلند و بر آن بر آيد پس مستمسك شود و چنگ در زند با وثق عقد ريسمان كه از آن آويخته شده باشد و از انقطاع آن مامون باشد مراد آنست كه هم چنان كه شخصى بوسيله كوه محكم ريسمانى كه از كوه بلند آويخته شده باشد دست در آن زده ره بر آن ميايد بر وجه سهولت و عدم خوف انقطاع آن دست زند هم چنين هر كه كلمه توحيد باقر آن را دست آويز خود سازد بر وجه امنيت عروج نمايد بمرتبه عاليه در درجه رفيعه كه روضه جنة عاليه است وَ إِلَى اللَّهِ و بسوى حقتعالى است و راجع باو عاقِبَةُ الْأُمُورِ سرانجام همه كارها بر وجهى كه هيچكس تصرف در آن نكند بامر و نهى مكر او سبحانه و يا آن كه نزد خدا است ثواب همه اعمال و يا آن كه عاقبة و همه كس و همه چيز بسوى او است و بدان كه تعديه سلام به الى مفيد معنى توكل و تفويض است و تسليم نفس و امر بغير چنان كه باين مفسر شد كما يق اسلم المتاع و سلمه الى الرجل اذا دفع اليه و تعديه آن به لام هم چنان كه در كريمه بلى من اسلم اللَّه واقع شده است بجهة افاد معنى اخلاص است وَ مَنْ كَفَرَ و هر كه نگرود و چنگ در عروة الوثقى نزند فَلا يَحْزُنْكَ پس بايد كه اندوهناك نسازد ترا كُفْرُهُ ناگرويدن او چه ضرر آن در دنيا و آخرت باو راجع خواهد شد نه بتو إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ بسوى جزاى ما است در دنيا و آخرت بازگشت همه ايشان فَنُنَبِّئُهُمْ پس آگاه گرداند خدا ايشان را بِما عَمِلُوا بآنچه كردهاند و تنبيه باهلاك و عقوبة ايشان خواهد نمود در دنيا و عقبى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ