تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٩٠ - سوره فاطر(٣٥) آيات ١ تا ٩
مراد اهل مكهاند كه حقتعالى نعمت در زمين حرم محترم به ايشان ارزانى فرموده و از ضرر سبى و قتل و غارت ايشان را محفوظ داشت بخلاف اعراب كه در حوالى ايشانند چه اينها متخطف ميشوند و اعداء دست تعدى بر ايشان دراز ميكنند پس در اين آيه حقتعالى تذكير اين نعمت نموده بر ايشان تا بوظايف شكر گذارى آن قيام نمايند و بنا بر اين مراد بنعمة عافيتست و تاييد اين قول ميكند اينكه بعد از اينذكر احوال صناديد قريش ميكند و بيان كفران ايشان و ميفرمايد وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ و اگر بدروغ دارند ترا اهل مكه و نبوت ترا كه نعمت عظمى و سعادت كبريست قبول نكنند و تكذيب نمايند فَقَدْ كُذِّبَتْ پس به درستى كه تكذيب كرده شدند رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فرستادگان كه پيش از تو بودند و ايشان بر آن صبر كردند تا بمثوبت جزيل رسيدند پس تو نيز اقتدا به ايشان كرده شكيبا باش و سپر صبر در سركش وَ إِلَى اللَّهِ و بسوى خدا تُرْجَعُ الْأُمُورُ باز گردانيده شود همه كارها و ترا بر صبر و ايشان را بر تكذيب جزا دهد و بدانكه فقد كذبت رسل من قبلك در معنى اينست كه فتاس بالرسل فى الصبر على تكذيبهم و وضع فقد كذبت در موضع آن بجهت استغنا است بسبب از مسبب پس بنا بر اينمعنى لازم نيايد كه جزا سابق باشد بر شرط بلكه متعقب بر شرط باشد هم چنان كه حق جزاست و شرط صحيح و تنكير رسل براى تعظيم است كه مقتضى زيادتى تسليه است و حث بر مصابرت فكانه قال فقد كذبت رسل اى رسل ذو عدد كثير و الولايات و نذر و اهل اعمار و اصحاب صبر و عزم و شبهه نيست كه اينمعنى احث است بر صبر و ابلغ در تسليه بعد از آن تحذير جميع مردمان ميكند از غرور بحطام اين جهان كه مستلزم غفلت است از ساز اسباب آن جهان و تخويف ايشان ميكند از مكر شيطان و ميفرمايد كه يا أَيُّهَا النَّاسُ اى مردمان إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ بدرستى كه وعده خدا در حشر و جزا حَقٌ راستست و در او خلف نيست فَلا تَغُرَّنَّكُمُ پس بايد كه مغرور نسازد شما را و نفريبد الْحَياةُ الدُّنْيا زندگانى دنيا تا تمتع شما بآن غافل نسازد شما را از طلب آخرت و سعى از براى آن وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ و بايد كه فريفته نكند شما را بِاللَّهِ بكر خداى الْغَرُورُ شيطان بسيار فريبنده غرور صيغه مبالغه است يعنى بسيار فريب دهنده كه از عادت قديمه اوست كه پيوسته فريب دهد شما را به اين وجه كه آرزوى مغفرت در دل شما افكند تا شما را اصرار نمايد بر معصيت و اگر چه مغفرت امريست ممكن الوقوع اما كسب ذنب باين اميد مشابه تناول زهر است به اميد رفع طبيعت مر آن را يا مقاومت بان و اكابر فرمودهاند كه يكى از مكايد و حيل ابليس تسويفست