تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٤٨ - سوره العنكبوت(٢٩) آيات ٥٠ تا ٦٩
حال من و شما بر او مخفى نخواهد بود و صدق من در دعوى بطلان شما بر او پوشيده و پنهان نخواهد بود وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه گرويدهاند بِالْباطِلِ بغير اللَّه كه خداى بحق است يعنى بپرستش معبودان باطل قيام نمودند وَ كَفَرُوا بِاللَّهِ و كافر شدند بخدا و وحدانيت او و گويند مراد يهوديه و نصرانيهاند كه پيروى هواى نفس و شيطان كردهاند و تبعيت ايشان اختيار نموده با وجود ظهور معجزه نيره به پيغمبر نگرويدهاند و انكار صفات آن حضرت نمودهاند كه حقتعالى در تورية و انجيل بيان آن فرموده أُولئِكَ آن گروه هُمُ الْخاسِرُونَ ايشانند زيانكاران كه بدل كردهاند كفر را بايمان و آتش نيران را بروضات چنان اختيار كردهاند مرويست كه كعب بن اشرف و اصحاب او گفتند كه يا محمد من يشهد لك بانك رسول اللَّه فنزلت قل كفى باللَّه الخ وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ و بشتاب در ميخواهند از تو كافران بِالْعَذابِ بنزول عذاب از روى جحود و عناد و استهزاء و تكذيب چون نضر ابن حارث و امثال او كه ميگويند فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ هم چنان كه اصحاب ايكه مىگفتند كه فاسقط علينا كسفا من السماء وَ لَوْ لا أَجَلٌ مُسَمًّى و اگر نه مدتى بودى نام برده و معين و مقرر براى عذاب هر قومى و تاخير آن از اينوقت به جهت حكمت و مصلحت در آن لَجاءَهُمُ الْعَذابُ هر آينه آمدى بمستعجلان عذاب موعود بر سبيل عجله ابن عباس فرموده كه اگر نه آنست كه من وعده دادهام تو را كه در عهد تو ايشان را عذاب استيصال نكنم و عذاب ايشان را بقيامت افكنم هر آينه بنزول عذاب تعجيل كردمى لقوله تعالى بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ و الساعة ادهى و امر وَ لَيَأْتِيَنَّهُمْ و بىشك خواهد آمد عذاب بديشان بَغْتَةً از روى فجاءت يعنى بدون ظهور علامات بيكبار عذاب بر ايشان نازل خواهد شد در دنيا مانند واقعه بدر و يا عذاب قبر و يا در روز رستخيز وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ و حال آنكه ايشان ندانند آمدن آن را يعنى ناگهان بر ايشان فرود آيد كه از آن بىخبر باشند و بعد از آن بيان ميفرمايد كه موعد عذاب ايشان آتش دوزخست بقوله يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ طلب تعجيل مىكنند از تو بحلول عذاب وَ إِنَّ جَهَنَّمَ و حال آنكه دوزخ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ فرو گرفته است و احاطه كرده بنا گرويدگان يعنى موجبات جهنم چون كفر و معاصى محيطست بايشان و يا آنكه چون موجبات آن بايشان احاطه كرد پس گويا بالفعل جهنم محيط است بايشان و يا فاعل بمعنى مستقبل بود و بجهت تحقق وقوع عذاب دوزخ و ثبوت و دوام آن بصورت