روى قدرت‌ يَأْتِيكُمْ بِضِياءٍ بياورد براى شما روز روشن را كه در آن بطلب معاش اشتغال نمائيد أَ فَلا تَسْمَعُونَ‌ آيا نميشنويد موعظه را بگوش تدبر و اعتبار استفهام براى تقرير است يعنى از اين علامة قدرت متذكر شده بوحدانية و قدرت او معترف شويد حق عبارت هل اله بود و ذكر من بنا بر زعم اهل شركست كه قايلند بر الوهيت غير او و سرمد از سرد ماخوذ است كه بمعنى متابعت است و اتصال دائمى و زيادتى ميم بجهت مبالغه است و نظير اينست دلامص كه از دلاص ماخوذ است‌ قُلْ أَ رَأَيْتُمْ‌ بگو كه ميبينيد در اين كه‌ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ‌ اگر سازد خدا عَلَيْكُمُ النَّهارَ بر شما روز را سَرْمَداً پاينده و باقى‌ إِلى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ تا روز رستخيز يا آنكه آفتاب را در وسط السماء بدارد و مدار فوق ارضين آن را بحركت در آورد مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ‌ كيست خدايى بجز از خداى بحق كه اللَّه است‌ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ‌ بياورد براى شما شبى‌ تَسْكُنُونَ فِيهِ‌ كه آرام گيريد در او و از متاعب اشغال و اعمال استراحت كنيد در آن‌ أَ فَلا تُبْصِرُونَ‌ آيا نمى‌بينيد آثار قدرت را بديده تفكر و استبصار عدم وصف نهار بآنچه مقابل او است اعنى بنهار تتصرفون فيه كما قال بليل تسكنون فيه بجهت آنست كه ضوء نعمتى است فى حد ذاته و مقصود بنفسه بخلاف ليل و ديگر آنكه منافع متعلقه بضياء متكاثر است و همين منحصر در تصرف در معاش نيست و ظلام باين مثابه نيست و لهذا أ فلا تسمعون را مقارن بآنساخته و فلا تبصرون را مقارن بليل چه استفاده فعل از سمع اكثر از استفاده آنست از بصر وَ مِنْ رَحْمَتِهِ‌ و از رحمت و بخشايش واسعه او است كه‌ جَعَلَ لَكُمُ‌ بيافريد براى شما اللَّيْلَ وَ النَّهارَ شب و روز را لِتَسْكُنُوا فِيهِ‌ تا آرام گيريد در شب‌ وَ لِتَبْتَغُوا و تا بجوئيد در روز بانواع مكاسب‌ مِنْ فَضْلِهِ‌ از روزى خدا كه بفضل خود مقرر فرموده نه باستحقاق سابقه كه شما را بوده‌ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌ و تا شايد كه سپاسدارى كنيد خداى را بر نعمت روز و شب و چون دنيا سراى محنت و تعب است از اين جهت حقتعالى بفضل عميم خود شب را آفريد تا استراحت كنند در آن از كلفتى و مشقتى كه در روز بايشان رسيده باشد در كسب معاش و روز را خلق فرمود تا در او بانواع اشتغال معاش خود را بگذرانند بآن و بجهت آنكه در آخرت كلفت و محنت مفقود است از اين جهت آنجا شب نخواهد بود تا بجهت آسايش بآن محتاج باشند وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ‌ و ياد كن روزى را كه ندا كند خدا مر بت پرستان را فَيَقُولُ‌ پس گويد بايشان از روى تقريع‌ أَيْنَ شُرَكائِيَ‌ كجااند